ماجرای استفاده سُرب در شیرآلات از زبان یک تولیدکننده/ شیرآلات «راسان» در آلمان ۲۰ یورو

به گزارش می متالز، چندی پبش خبرگزاری بازار گزارشی از بازار شیرآلات بهداشتی تهیه و منتشر کرد که بر اساس آن و به گفته اکثر فروشندگان شیرآلات بهداشتی، گران شدن آلیاژ برنج باعث شده تا برخی تولیدکنندگان زیر پله ای اقدام به استفاده بیش از حد سُرب در شیرآلات کنند. این اقدام اگر چه از سوی اکثر تولیدکنندگان مطرح و به نام ایرانی رد شده است اما نکته ای که حائز اهمیت است این است که چرا موسسه استاندارد تنها با هدف ایجاد و حفظ اشتغال حاضر به برخورد و پلمپ واحدهای صنفی زیر پله ای نیست. به همین منظور و برای روشن شدن این موضوع به سراغ یکی از تولیدکنندگان به نام در حوزه تولید شیرآلات بهداشتی رفتیم.

عباس مرجانی نایب رئیس هیات مدیره شیرآلات راسان سابقه آغاز تولید این کارخانه را اواخر دهه ۶۰ عنوان می کند و در خصوص وجود سُرب در شیرآلات به نکات جالبی اشاره کرده و می گوید: برنج آلیاژ است و عنصر نیست. در تولید شیرآلات ۶۰ درصد مس، ۳۵ درصد روی و زیر ۲.۵ درصد سُرب استفاده می شود. ۲.۵ درصد مابقی نیز شامل ۱۹ عنصر مختلف است. علت استفاده اندک از فلز سرب در تولید آلیاژ برنج، ایجاد قابلیت تراشکاری در شمش برنج است و اگر این مقدار کم که مورد تایید استاندارد است در آلیاژ نباشد، شیرآلات قابل طراحی و تراش خوردن نیستند.

او با بیان اینکه کسب و کار آنها یک کسب و کار خانوادگی است و پایه گذار این کسب و کار نیز برادر بزرگتر خانواده یعنی محمدحسن مرجانی است، می گوید: در این سالها و در ۳۰ سال همکاری تلاشهای برادران و به ویژه ایشان باعث شده برند راسان شکل بگیرد. معتقد هستم که حق شناسی، خدا شناسی است. تلاش ما این است که در سال ۱۴۰۱ به سهم ۲۵ درصدی بازار برسیم و قطعا هم خواهیم رسید.

او در خصوص اینکه مردم در خرید شیرآلات بهداشتی به چه نکاتی باید توجه کنند گفت: برخی شوینده ها به آبکاری کروم صدمه می زنند. شیرآلات هم مثل هر وسیله دیگری نیاز به مراقبت دارد تا همیشه سالم باشد.  شیرآلات آشپزخانه معمولا تمیز و بدون رسوب هستند. ولی در حمام اینطور نیست. در حالی که اگر شیرآلات را پس از استفاده با دستمال حوله خشک کنید تا سالها سالم و بدون مشکل می ماند.  
متن کامل مصاحبه با عباس مرجانی نایب رئیس هیات مدیره شیرآلات «راسان» را با هم می خوانیم:
 

برای ورود به بحث، بفرمایید که چطور شد که به یک تولیدکننده شیرآلات تبدیل شدید؟

من و برادرانم سال ها در حوزه فروش و بازرگانی تجهیزات ساختمانی فعالیت داشتیم. نمایندگی برندهای معتبر آلمان در ایران را راه اندازی کرده بودیم. با این حال در کسب و کار همه چیز مسائل مالی نیست. حسی که باید از شریک های تجاری خارجی مان دریافت نمی کردیم. با بررسی های همه جانبه ای که انجام شد متوجه شدیم تولید بسیاری از محصولات به خصوص شیرآلات ساختمانی در داخل ممکن و شدنی است. ورود به عرصه تولید بسیار سخت و دوام آوردن در این حوزه سخت تر بود. ولی شیرینی تولید ملی با وجود سود اندک جذابیت بیشتری داشت.
 

 پس در ابتدا با تولید آشنا نبودید؟

من به این نتیجه رسیدم که برای رسیدن به موفقیت و آرزوهای بزرگ دانستن چند صفحه و آگاهی کافی نیست. نسل ما نسل خوشبختی است. اگر ۵۰ سال پیش قصد داشتی تا یک تکنسین حرفه ای و یا یک حسابدار حرفه ای پیدا کنی وجود نداشت. یک مدیر یرنامه ریزی متخصص پیدا نمی شد.  

ما در راسان به صورت مداوم با مشاوران عالی داخلی و خارجی در ارتباط هستیم  و مشاوره می گیریم. در سمینارهای مختلفی از بزرگان کسب و کار دنیا شرکت می کنیم. امروز عمر علم کوتاه است و معتقدم یادگیری لحظه ای نباید متوقف شود، ما یاد گرفتیم که از متخصصان برای امور مختلف استفاده کنیم.

در کارخانه شیرآلات «راسان» میانگین سنی حدود ۲۵ سال و جوان است. تفاهم نامه ای هم با دانشگاه صنعتی شریف امضاء کردیم که رابطه دانشگاه با صنعت حفظ شود.
در جلساتی که با مدیران و اساتید دانشگاه صنعتی شریف داشته ایم، متذکر شده ام که این دانشگاه متاسفانه با وجود پرورش استعدادهای ناب و نخبه به راحتی آنها را از دست می دهد و ایشان مهاجرت می کنند.
 

جایگاه ایران در حوزه شیرآلات چگونه است؟  

بازار شیرآلات در ایران و منطقه و خلیج فارس یک بازار ۸۰۰ میلیونی است. ایران یک جمعیت ۸۰ میلیونی دارد. پاکستان این صنعت را ندارد و تصور می کنم جمعیتی بیشتر از ایران داشته باشد. حاشیه خلیج فارس چنین صنعتی را ندارد. کل حوزه آسیای میانه، روسیه و عراق این صنعت را ندارد. ترکیه هم صنعت شیرآلات نصف و نیمه ای دارد و ما از ترکیه هم جلوتر هستیم.

به نظر می رسد جایگاه خوب ایران در شیرآلات بهداشتی را باید مدیون سالها تلاش تولیدکنندگانی مثل شما دانست؟

باید صنعت شیرآلات بهداشتی را مدیون مرحوم رضا تحصیلی بدانیم. ایشان کارخانه «ایران والف» را که یک شرکت انگلیسی بود در ایران پایه گذاری کرد. صنعت شیرآلات بهداشتی در ایران مدیون این مرد است. ۳۰ سال پیش مدیران جوان را به آلمان فرستاد تا دوره ببینند. حالا این صنعت یک صنعت پویا و به روز است.

با این حساب صنعت شیرآلات بهداشتی ایران کپی برداری از صنعت شیرآلات آلمان است

بله دقیقا. «ایران والف» از انگلستان وارد ایران شد و سپس با رفتن مدیران ایرانی برای دیدن دوره های آموزشی در آلمان کمک بزرگی به صنعت شیرآلات بهداشتی شد. حالا می بینیم که یک بازار ۸۰۰ میلیونی در مقابل صنعت شیرآلات بهداشتی ایران قرار دارد و صنعت پویایی است.

می توانیم بگوییم که امروز به کشورهای اروپایی هم محصول صادر می کنیم؟

در حال حاضر شیرآلات «راسان» به اروپا صادر می شود. و حتی طی روزهای آینده محصولات «راسان» به آلمان صادر خواهد شد. آلمان در صنعت شیرآلات بهداشتی جزء چند کشور مطرح است. ما پیگیر این هستیم که فقط چگونه می توانیم پول خود را جا به جا کنیم.

آلمان در حال حاضر حرف اول را در صنعت شیرآلات بهداشتی را می زند چرا باید از ایران جنس ایرانی بخرد؟

ما کالای رقابتی هستیم. در اروپا، شیرآلات زیر ۴۰۰ یورو پیدا نمی کنید. ما داریم همان جنس را با همان کیفیت به قیمت ۲۰ یورو می دهیم. تصمیم گرفتیم که در نمایشگاه ISH  فرانکفورت آلمان هم شرکت کنیم.

 در دور قبل در بازدیدی که از آن نمایشگاه داشتیم، یک شرکت ایرانی هم حضور داشت. وقتی  پرسیدم مگر در آلمان هم می توانید جنس به فروش برسانید؟ گفتند که کشورهای اروپایی به خصوص حوزه اروپای شرقی از ما خرید می کنند. باید به این موضوع نیز اشاره کنم که مگر در آلمان همه پولدار هستند؟ آدم های ضعیف هم به هر حال قصد خرید شیرآلات ارزان دارند. اگر چین حضور دارد چرا ایران نباشد؟  

قبلا چطور؟ آیا محصولات ایرانی قبلا هم به آلمان ارسال شده است؟

قبلا به آلمان قطعات می فرستادیم اما الان قصد داریم یک ست شیرآلات کامل ارسال کنیم. تنها مشکل ما تحریم ها عدم جا به جایی پول است. چالش ما انتقال پول است. چون در آلمان همه چیز باید شفاف باشد و باید مبدا ارسال محموله و کالا مشخص باشد.

چرا سلیقه سازندگان ایرانی چندان به سمت سلیقه های روز دنیا و زیبایی ظاهری نمی رود؟

در حال حاضر بحث ظاهر در دنیا منسوخ شده است. آنها به سمت سیستم های هوشمند رفته اند. اما «راسان» در این زمینه جلوتر از بقیه است. ما به سمت بهینه سازی مصرف انرژی رفته ایم. شیرهای لمسی را طراحی کرده ایم و بومی سازی کرده ایم. الان شیر چشمی تولید کردیم که با چهار تا باطری یک و نیم ولت چهار سال عُمر می کند.

سهم «راسان» در بازار شیرآلات ایران چند درصد است؟

در حال حاضر سهم راسان سهم به سزا و تاثیر گذاری از صنعت شیرآلات کشور است. چشم انداز ما با وجود رقبای بسیار در این حوزه سهم ۲۵ درصدی تا پایان سال ۱۴۰۱ است.

با چه روش هایی؟ می خواهید با تبلیغات فراوان به این هدف برسید؟ فقط با افزایش کیفیت؟

تمام این موارد حاصل یک فرایند است. سبد کالای جدید در چند ماه آینده به مجموعه اضافه خواهد شد. طبق تحقیقات بخش بازاریابی گرفته ایم که علیرغم اینکه «شیبه» وجود خارجی ندارد از دید مردم جایگاه سوم را دارد. ما از سال ۶۷ به عرصه تولید ورود کردیم. ما معتقدیم که نباید از بانک تسهیلات بگیریم چرا که بانک ها ۲۴ ساعته کار می کنند اما تولیدکننده ها که تمام وقت کار نمی کنند. پس به بانک ها نمی رسند.

اما در شرایط تورمی همواره گفته می شود که وام بهترین حربه است؟

در این روزها و با این تورم هر کسی وام بگیرد برنده است. جایگاه «راسان» اول است و ما در حال جنگیدن برای لیدری هستیم. ما مدتها است که از اولی عبور کردیم. 
در تولید شیرآلات ۶۰ درصد مس، ۳۵ درصد روی و زیر ۲.۵ درصد سُرب و ۲.۵ درصد مابقی نیز شامل ۱۹ عنصر مختلف است پس علت استفاده اندک از فلز سرب در تولید آلیاژ برنج، ایجاد قابلیت تراشکاری در شمش برنج است و اگر این مقدار کم که مورد تایید استاندارد است در آلیاژ نباشد، شیرآلات قابل طراحی و تراش خوردن نیستند

اینکه برخی فروشندگان معتقد هستند که به علت گرانی آلیاژ برنج و عدم نظارت، برخی تولیدکننده های زیر پله ای به استفاده از آلیاژ سُرب در شیرآلات رفته اند تا هزینه های کمتری داشته باشند تا چه حد مورد قبول است؟ متاسفانه این شیرآلات در بازار زیاد شده و برخی از مردم و سازنده های مسکن نیز برای ارزان تر بودن این کالاها که برای سلامتی انسان خطرناک است از آن استفاده می کنند.

«راسان» سه سال متوالی است که واحد نمونه استاندارد ملی می شود. واقعا سخت است. بزودی ایزو ۱۷۰۲۵ را که آزمایشگاه مرجع خواهد بود راه اندازی می کنیم. چرا به شیرآلات بهداشتی می گویند بهداشتی؟ نقل قولی می کنم از اخوی بزرگم و بنیانگذار «راسان» که تولید شیرآلات بهداشتی به معنی تولید دارو است. برنج آلیاژ است و عنصر نیست.  
در تولید شیرآلات ۶۰ درصد مس، ۳۵ درصد روی و زیر ۲.۵ درصد سُرب استفاده می شود. ۲.۵ درصد مابقی نیز شامل ۱۹ عنصر مختلف است. علت استفاده اندک از فلز سرب در تولید آلیاژ برنج، ایجاد قابلیت تراشکاری در شمش برنج است و اگر این مقدار کم که مورد تایید استاندارد است در آلیاژ نباشد، شیرآلات قابل طراحی و تراش خوردن نیستند.

پس وجود سُرب بیش از حد استاندارد در شیرآلات در تولیدات زیر پله ای می تواند وجود داشته باشد؟

متاسفانه بله. تولیدکننده های زیر پله ای دستگاه تست ندارند و به راحتی هم بیش از اندازه و استاندارد از سُرب در تولید شیرآلات استفاده می کنند.

برندهای معروف شیرآلات بهداشتی میزان استفاده از سُرب را رعایت می کنند؟

قطعا همینطور است. تولیدکننده های زیر پله ای دستگاه تست ندارند. راسان مواد اولیه ریخته گری را در کارخانه تولید می کند. و در دستگاه «کوآنتومتر» آنها را آنالیز می کند. در انبارهای ما تمام سبدهای ریخته گری شناسنامه دار هستند. پسماند آبکاری برای محیط زیست بسیار خطرناک و کشنده است.

کارخانه راسان مجهز به خط آبکاری تمام مکانیزه است که مواد شیمیایی آن با روش های نوین و مدرن تصفیه می شود و با همان آب، می توان فضای سبز را آبیاری کرد. متاسفانه تولیدکننده های زیر پله ای و آنهایی که مجوز بهره برداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت ندارند آبکاری می کنند و پساب آبکاری را بدون رعایت هیچ پروتکلی در محیط رها می کنند. این پساب به آبهای زیرزمینی یا رودخانه ورامین وارد میشود و محصولات کشاورزی را آلوده می کند.  دولت هم به این موضوع با این چشم نگاه می کند که ایجاد شغل شده است.

توصیه شما به مردم در خرید شیرآلات چیست؟ مردم باید به چه نکاتی توجه کنند؟  

ما در تلاشیم با ارائه اطلاعات تکمیلی و آگاهی رسان در حوزه تولید شیرآلات و ... به تمام سوالات مشتریان به نحو احسن پاسخ دهیم.  حتی به این قیمت که دانش  و تکنولوژی ما  برای رقبا استخراج شود. از تمیز کردن  و رسوب زدایی شیرآلات تا تمام موارد جزیی را در آن سایت قرار خواهیم داد. اما باید نکته ای را بگویم برخی شوینده ها به آبکاری کروم صدمه می زنند. شیرآلات هم مثل هر وسیله دیگری نیاز به مراقبت دارد تا همیشه سالم باشد.  شیرآلات آشپزخانه معمولا تمیز و بدون رسوب هستند. ولی در حمام اینطور نیست. در حالی که اگر شیرآلات را پس از استفاده با دستمال حوله خشک کنید تا سالها سالم و بدون مشکل می ماند.  
خود من ۵ سال است که یک شیر در حمام نصب کردم و هفته ای یک بار شیر را تمییز می کنم و از روز اول هم بهتر مانده است.

پس با این حساب صادرات محصولات ایرانی را باید به کشورهای اروپایی بیش از گذشته ببینیم؟

باور کنید که ما قصد داریم که به چین هم محصولات خود را صادر کنیم. چون قیمت مواد اولیه در چین از ما ۲۵ درصد گرانتر است. هزینه آب و برق در ایران هم ارزانتر است.

تلاطمات ارزی چه تاثیری بر روند تولید شیرآلات داشته است؟

متاسفانه وضعیت را نامساعد کرده است. لحظه ای قیمت ها را تغییر می دهد. ما خیلی آسیب دیدیم. از ابتدای امسال تاکنون مجبور شدیم محصولات «راسان» را ۱۲۰ درصد گران تر کنیم و بازار هم کشش این مقدار افزایش قیمت را ندارد.

آیا سازنده های مسکن پیامی داده اند که محصولات «راسان» ایراداتی دارد و باید برطرف شود؟

خوشبختانه سازمان خدمات پس از فروش راسان بسیار قوی عمل می کند. کارشناسان ما در این واحد پیشنهادات و انتقادات را دریافت می کنند و با همراهی واحد تحقیق و توسعه و کنترل کیفیت سعی می کنیم کیفیت محصولات را بالا ببریم و به انتظارات مشتری نزدیک شویم. ما معتقدیم  هر چیزی را باید در حد و اندازه خود دید نه بزرگتر و نه کوچکتر حتی در زندگی.

مردم اگر شیرآلات گران و برند معتبر هم بخرند باید بدانند که به سلامتی خود اهمیت داده اند. تفاوت قیمت برند معروف با زیرپله ای ها چندان زیاد نیست چون محصولات با کیفیت تولید می شود. تمام منابع و انرژی در دنیا محدود است. پس باید محصولی تولید کنیم که چند سال آن محصول و آن کالا برای مردم عُمر کند.

درخواست شما به عنوان یک تولیدکننده شیرآلات از دولت چیست؟

شرایط فعالیت واحدهای تولیدی را بهتر کنند. مجموعه «راسان» وام نمی خواهد. به ما می گویند ارزش افزوده را واحد تولید کننده باید پرداخت کند. در حالی که ارزش افزوده باید در انتهای فرایند دریافت شود. سازمان تامین اجتماعی هم برای ما مشکلاتی ایجاد می کند و دست و پای ما را می بندد. اگر بخواهیم کارت بازرگانی بگیریم و تمدید کنیم صدها مفاصا حساب باید بگیریم.

اگر تولیدکننده های ایرانی حمایت شوند، قطعا مشکل بیکاری در ایران مرتفع می شود. ما یک سال است که به دنبال رفع تعهد ارزی هستیم.  
 

ما سهم قابل توجهی در عراق داریم و بقیه همکاران سهم خوبی در بازار افغانستان دارند و  یک سال است که دولت نفس ما را بریده است چرا که می گویند ارز صادراتی خود را به بازار نیما تحویل دهید

بازار شیرآلات چند میلیون دلار ارز آوری برای کشور دارد؟

ما سهم قابل توجهی در عراق داریم و بقیه همکاران سهم خوبی در بازار افغانستان دارند. یک سال است که دولت نفس ما را بریده است چرا که می گویند ارز صادراتی خود را به بازار نیما تحویل دهید.

دلار آزاد که ۳۰ هزار تومان است و ارز نیما ۲۴ هزار تومان و ما که محصول را با ۸ درصد سود فروخته ایم از کجا باید ۳۰ درصد مابه التفاوت، ارز را در نیما تحویل دهیم؟ سوئیفت که بسته است و پول هم که باید از طریق صرافی ها در دوبی انتقال دهیم. اشکال ندارد دلار را برمی گردانیم اما به قیمت روز بردارید. به هر حال ما با یک بازار میلیارد دلاری مواجه هستیم.