به گزارش میمتالز، بر این اساس، میزان عوارض کامیونها و کامیونتها متناسب با بار محوری و صدمه واردشده به راهها تعیین خواهد شد که عوارض بر مبنای «تن-کیلومتر عملیاتی سال ۱۴۰۳» محاسبه میشود و وزارت راه و شهرسازی موظف است نرخها را هر سال متناسب با نرخ مصوب تن-کیلومتر بهروزرسانی کند. عوارض وصولشده به حساب خزانهداری کل کشور واریز شده و در چارچوب قوانین بودجهای صرف نگهداری و بهسازی جادهها میشود.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات معدنی ایران با اشاره به ظرفیت ۱۲ میلیارد دلاری این بخش، بر ضرورت تغییر نگاه نسبت به خامفروشی تأکید کرد و گفت: خامفروشی در ذات خود الزاماً منفی نیست؛ مهم این است که زنجیره ارزش در کجا توجیه اقتصادی دارد. اگر سیاستها بهدرستی تنظیم شوند و رویکرد ما در قبال صادرات مواد معدنی تغییر کند، میتوان شاهد افزایش تابآوری اقتصادی و توسعه زنجیرههای پاییندستی در کشور بود.
وی با تأکید بر اینکه خامفروشی نباید بهصورت کلی منفی تلقی شود، اظهار داشت: در هر حلقه از زنجیره تولید، ماده اولیه ممکن است برای حلقه بعدی خام محسوب شود. مثلاً شمش فولاد برای صنایع ساختمحور یا قطعهسازان، نهاده تلقی میشود. بنابراین، تعریف خامفروشی باید متناسب با جایگاه حلقه در زنجیره بازبینی شود.
نایب رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران ادامه داد: ما باید نگاهمان را از صرف فروش کالای گرانتر به تحلیل دقیق ارزش افزوده تغییر دهیم. ارزش افزوده واقعی یعنی تفاوت ستاده با نهاده، که شامل هزینه انرژی، آب، استانداردها، مسائل زیستمحیطی و حتی هزینههای ناشی از تحریم مثل آنتیدامپینگ است. گاهی ممکن است تولید کالای نهایی، با وجود قیمت بالاتر، از نظر اقتصادی توجیه نداشته باشد و ارزش افزوده منفی ایجاد کند.
وی افزود: در برخی دورهها، دولت برای تولید شمش تا ۲۶ یورو یارانه پرداخت میکرد، در حالی که بهدلیل جرایم بینالمللی، صادرات این محصولات با جریمههایی تا ۱۷ یورو مواجه میشد. اگر این اعداد را کنار هم بگذاریم، با یک ضریب تبدیل ۶ یا ۷ برای سنگآهن، عملاً نهتنها ارزش افزوده ایجاد نکردهایم، بلکه سوبسید و جریمه را هم توأمان متحمل شدهایم.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات معدنی ایران همچنین به تجربه کشورهای دیگر اشاره کرد و گفت: برزیل سالانه بیش از ۴۰۰ میلیون تن مواد معدنی صادر میکند، چون با وجود ذخایر بالا، دسترسی به بازار، منابع آبی، و نبود تحریم، به این جمعبندی رسیده که در همان حلقه اول، بیشترین ارزش افزوده اقتصادی را دارد. ما هم باید واقعبینانه بررسی کنیم که در کدام بخش از زنجیره، ایجاد ارزش افزوده برایمان مقرونبهصرفه است، نه صرفاً در تولید کالای نهایی.
در پایان، این کارشناس بر لزوم اصلاح سیاستگذاریهای کلان تأکید کرد و گفت: دسترسی به تکنولوژی، تحلیل دقیق بازار و شناخت مزیتهای نسبی باید جایگزین نگاه کلیشهای به خامفروشی شود. اینکه بگوییم صادرات ماده معدنی بهصورت خام همیشه اشتباه است، تحلیل دقیقی نیست. تصمیمگیری باید مبتنی بر محاسبه واقعی ارزش افزوده باشد.
هیات وزیران در راستای اجرای بند (الف) ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم توسعه، آییننامه اجرایی مربوط به اخذ عوارض جبران خسارت وارده به جادهها را تصویب کرد. بر این اساس، میزان عوارض کامیونها و کامیونتها متناسب با بار محوری و صدمه واردشده به راهها تعیین خواهد شد که عوارض بر مبنای «تن-کیلومتر عملیاتی سال ۱۴۰۳» محاسبه میشود و وزارت راه و شهرسازی موظف است نرخها را هر سال متناسب با نرخ مصوب تن-کیلومتر بهروزرسانی کند. عوارض وصولشده به حساب خزانهداری کل کشور واریز شده و در چارچوب قوانین بودجهای صرف نگهداری و بهسازی جادهها میشود.