مسوولیت اجتماعی معادن؛ بازوی تازه نهضت مدرسه‌سازی در خراسان جنوبی

‌می‌متالز - با فعال‌شدن ظرفیت مسئولیت اجتماعی معادن و شرکت‌های دولتی، روند مدرسه‌سازی در خراسان جنوبی شتاب گرفته و اختصاص بخشی از اعتبارات این بخش به توسعه فضا‌های آموزشی، امید تازه‌ای برای جبران کمبود مدارس در مناطق پرجمعیت استان ایجاد کرده است.

به گزارش می‌متالز، حامد رخسارپور، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خراسان جنوبی با اشاره به گستردگی جغرافیایی استان اظهار کرد: خراسان جنوبی سومین استان پهناور کشور است و فاصله بین شمالی‌ترین و جنوبی‌ترین مدرسه استان بیش از ۸۰۰ کیلومتر است؛ موضوعی که برنامه‌ریزی آموزشی و عمرانی را با پیچیدگی‌های خاصی مواجه می‌کند.

وی با بیان اینکه نهضت توسعه عدالت در فضا‌های آموزشی از سال گذشته و با تأکید رئیس‌جمهور کلید خورده است، افزود: در قالب این نهضت، ۱۰۵ پروژه آموزشی شامل ۴۷۵ کلاس درس و با زیربنای بیش از ۷۳ هزار متر مربع در سطح استان تعریف شد که تاکنون بیش از ۵۰ درصد آنها به بهره‌برداری رسیده و در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفته است.

سرانه آموزشی استان بالاتر از میانگین کشور؛ اما با کمبود‌های نقطه‌ای

وی با اشاره به وضعیت سرانه فضای آموزشی استان گفت: سرانه فضای آموزشی خراسان جنوبی حدود ۶.۷ متر مربع به ازای هر دانش‌آموز است که از میانگین کشوری (۵.۵ متر مربع) بالاتر است، اما این عدد، واقعیت کمبود‌های نقطه‌ای استان را پنهان می‌کند.

مدیرکل نوسازی مدارس استان تصریح کرد: شهرستان بیرجند با سرانه حدود ۴.۷ متر مربع به ازای هر دانش‌آموز، کمترین سرانه آموزشی استان را دارد. خشکسالی‌های مداوم، مهاجرت روستاییان، شکل‌گیری حاشیه‌نشینی و ایجاد شهرک‌های اقماری باعث افزایش جمعیت دانش‌آموزی در مرکز استان و تشدید کمبود فضا‌های آموزشی شده است.

تمرکز جدید نهضت مدرسه‌سازی بر مراکز جمعیتی

رخسارپور با اشاره به تغییر رویکرد در سیاست‌گذاری مدرسه‌سازی گفت: در گذشته تمرکز اصلی بر مناطق روستایی و دورافتاده بود، اما با کاهش جمعیت دانش‌آموزی روستاها، امروز اولویت اصلی ما مراکز استان‌ها و شهرستان‌هاست؛ جایی که مدارس دوشیفته به دلیل کمبود فضا فعال هستند.

وی افزود: طی دو سال و نیم گذشته، بیش از ۱۵۰ کلاس درس جدید در شهرستان بیرجند ایجاد شده و امسال برای نخستین‌بار، سه مدرسه ۱۲ کلاسه و یک مدرسه ۶ کلاسه در این شهرستان به بهره‌برداری رسیده است.

چالش جدی تأمین زمین در بیرجند

مدیرکل نوسازی مدارس خراسان جنوبی تأمین زمین را مهم‌ترین چالش مدرسه‌سازی در بیرجند دانست و گفت: خیران زیادی برای ساخت مدرسه اعلام آمادگی می‌کنند، اما در بافت مرکزی و قدیمی شهر عملاً زمین مناسبی برای احداث مدرسه وجود ندارد.

وی ادامه داد: در شهرک‌های جدید مانند زعفرانیه و سایت‌های مسکن ملی، زمین پیش‌بینی شده است، اما این مناطق در حاشیه شهر قرار دارند. در خود شهر بیرجند، بار‌ها از دستگاه‌هایی که زمین‌های بلااستفاده دارند درخواست کرده‌ایم تا این فضا‌ها به احداث مدرسه اختصاص یابد.

۹۵ درصد مدارس استان با مشارکت خیران ساخته شده‌اند

رخسارپور با تأکید بر نقش بی‌بدیل خیران مدرسه‌ساز گفت: از حدود دو هزار مدرسه موجود در استان، بیش از ۹۵ درصد با مشارکت‌خیران ساخته شده‌اند؛ مشارکتی که از ۳۰ درصد تا ۱۰۰ درصد هزینه ساخت را شامل می‌شود.

وی افزود: خراسان جنوبی در سال گذشته از نظر جذب مشارکت‌خیران مدرسه‌ساز، رتبه نخست کشور را به خود اختصاص داد و میزان تعهد‌خیران به ۳۱۳ میلیارد تومان رسید.

مدیرکل نوسازی مدارس استان به اشکال متنوع مشارکت‌خیران اشاره کرد و گفت: علاوه بر کمک‌های نقدی، مواردی مانند اهدای خانه، واگذاری زمین، تأمین تجهیزات آموزشی و حتی ساخت کامل مدارس توسط افراد حقیقی و مؤسسات خیریه کشوری در استان ثبت شده است.

حذف مدارس کانکسی در دستور کار

وی درباره وضعیت مدارس کانکسی نیز گفت: طی دو سال گذشته، بخش عمده مدارس کانکسی استان به‌ویژه در شهرستان نهبندان تعیین تکلیف شده‌اند. طبق ضوابط، تنها مدارس کانکسی سیار با بیش از ۱۲ دانش‌آموز مشمول جایگزینی با ساختمان دائمی هستند.

رخسارپور افزود: در حال حاضر تنها سه مدرسه کانکسی سیار در استان باقی مانده که دو مورد آن در دست ساخت و یک مورد نیز به‌تازگی به دلیل افزایش جمعیت دانش‌آموزی در دستور کار احداث قرار گرفته است.

مسوولیت اجتماعی صنایع؛ ظرفیتی فعال‌شده

مدیرکل نوسازی مدارس خراسان جنوبی با اشاره به ورود صنایع و معادن به مدرسه‌سازی اظهار کرد: بر اساس قانون مسوولیت اجتماعی، شرکت‌ها و معادن موظف‌اند بخشی از درآمد خود را صرف خدمات عمومی از جمله مدرسه‌سازی کنند.

وی افزود: با ابلاغ جدید دولت، ۲۵ درصد نخست اعتبارات مسوولیت اجتماعی شرکت‌های دولتی باید در حوزه مدرسه‌سازی هزینه شود. این موضوع باعث شده شرکت‌ها برای سهیم شدن در این زمینه با اداره کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان بگیرند.

رخسارپور گفت: اخیراً سازمان ایمیدرو برای اختصاص ۴۰ میلیارد تومان اعتبار در حوزه مدرسه‌سازی استان اعلام آمادگی کرده است که بخش عمده آن در شهرستان‌هایی مانند قائن و مناطق صنعتی هزینه خواهد شد.

اجرای ماده ۱۸ قانون شهرسازی؛ مطالبه‌ای جدی

وی با انتقاد از اجرا نشدن کامل ماده ۱۸ قانون شهرسازی گفت: طبق قانون، هر شخص یا نهادی که اقدام به ایجاد شهرک می‌کند، موظف است مدرسه مورد نیاز آن را به‌طور کامل احداث کند، اما در بسیاری موارد این تکلیف اجرا نشده و آموزش‌وپرورش با کمبود فضا مواجه شده است.

مدیرکل نوسازی مدارس استان درباره پروژه‌های نیمه‌تمام در سایت اداری بیرجند گفت: برخی از این پروژه‌ها به دلیل تعهدات عمل‌نشده خیران یا مشکلات انتقال منابع مالی با وقفه مواجه شده‌اند، اما همگی در فهرست پروژه‌های نهضت قرار دارند و پیگیری برای تکمیل آنها ادامه دارد.

رخسارپور در پایان با اشاره به کمبود فضا در برخی مناطق جدید شهری گفت: در کوتاه‌مدت، راهکار ما استفاده از ظرفیت مدارس کم‌جمعیت اطراف بیرجند و سرویس‌دهی به دانش‌آموزان است تا تمرکز ساخت‌وساز بر مناطق دارای مدارس دوشیفته انجام شود.

منبع: خبرگزاری تسنیم