فولاد هرمزگان چگونه در مسیر تثبیت جایگاه خود گام برداشت؟

به گزارش می‌متالز، صنعت فولاد در سال ۱۴۰۴ یکی از دشوارترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت. فشار‌های اقتصادی، محدودیت‌های ناشی از شرایط سیاسی و اختلالات ایجادشده در بخش‌های مختلف زنجیره تأمین، جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی سوم فضای فعالیت شرکت‌های فولادی را تحت تأثیر قرار داد. در چنین شرایطی، عملکرد بنگاه‌ها بیش از هر زمان دیگری با میزان توانایی آنها در حفظ تولید، مدیریت هزینه‌ها و تداوم حضور در بازار‌های داخلی و خارجی سنجیده شد.

در این میان، فولاد هرمزگان توانست با عبور از ظرفیت اسمی تولید، بخشی از این چالش‌ها را به فرصت تبدیل کند. هرچند شرایط خاص اسفندماه و رخداد‌های ناشی از وضعیت جنگی کشور مانع ثبت رکورد تاریخی جدید تولید شد، اما روند عملکرد شرکت نشان می‌دهد ظرفیت عملیاتی آن فراتر از آن چیزی بوده که در آمار نهایی سال ثبت شده است.

عبور از ظرفیت اسمی؛ نشانه‌ای از ارتقای بهره‌وری

یکی از مهم‌ترین شاخص‌های عملکرد فولاد هرمزگان در سال گذشته، عبور از ظرفیت اسمی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن و ثبت رشد ۳۴ درصدی تولید بود.

اهمیت این دستاورد تنها در افزایش حجم تولید خلاصه نمی‌شود. هم‌زمانی این رشد با کاهش هزینه‌های مالی جذب‌نشده تا سطح صفر، در حالی که این رقم در سال‌های گذشته بیش از یک هزار میلیارد تومان بود، نشان می‌دهد افزایش تولید توانسته آثار خود را در بهبود بهره‌وری و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های موجود نیز نمایان کند.

این هم‌زمانی میان رشد تولید و بهبود شاخص‌های مالی، بیانگر آن است که ارتقای عملکرد عملیاتی شرکت صرفاً به افزایش تیراژ تولید محدود نبوده و در ساختار اقتصادی مجموعه نیز بازتاب یافته است.

فروش و صادرات؛ نگاه فراتر از منافع کوتاه‌مدت

میزان فروش فولاد هرمزگان در سال ۱۴۰۴ با افزایش ۱۸ درصدی به یک میلیون و ۳۹۱ هزار تن رسید؛ رشدی که هم بازار داخلی و هم بازار‌های صادراتی را دربر گرفت.

با این حال، فاصله میان میزان تولید و فروش، بیش از آنکه ناشی از کاهش تقاضا باشد، به محدودیت‌های ایجادشده در حمل محصولات صادراتی طی اسفندماه و مشکلات به وجود آمده در بنادر بازمی‌گشت. در صورت نبود این محدودیت‌ها، علاوه بر افزایش سودآوری، امکان ثبت رکورد جدید فروش نیز وجود داشت.

در حوزه صادرات نیز رویکرد شرکت قابل توجه است. طی هشت ماه نخست سال، اگرچه فروش در بازار داخلی از توجیه اقتصادی بیشتری برخوردار بود، اما فولاد هرمزگان تلاش کرد حضور خود را در بازار‌های بین‌المللی حفظ کند. چنین رویکردی نشان می‌دهد تصمیم‌گیری در حوزه صادرات صرفاً بر پایه منافع مقطعی انجام نشده، بلکه حفظ سهم بازار‌های خارجی نیز به عنوان بخشی از راهبرد بلندمدت شرکت دنبال شده است.

بررسی ترکیب درآمد‌ها نیز این موضوع را تأیید می‌کند؛ به‌گونه‌ای که ۱۸ درصد افزایش درآمد ناشی از رشد تولید و حدود ۴۰ درصد حاصل افزایش نرخ تختال در بازار‌ها بوده است. این ترکیب نشان می‌دهد افزایش درآمد تنها متکی بر تحولات قیمتی نبوده و رشد عملکرد تولیدی نیز در آن نقش داشته است.

فاصله معنادار با متوسط صنعت در شاخص‌های مالی

مقایسه عملکرد فولاد هرمزگان با شاخص‌های کل زنجیره فولاد کشور، تصویری روشن‌تر از روند فعالیت این شرکت ارائه می‌دهد.

در حالی که درآمد عملیاتی کل زنجیره فولاد کشور در سال ۱۴۰۴ از ۸۲۰ هزار میلیارد تومان به یک هزار و ۳۳۶ هزار میلیارد تومان رسید و رشد ۳۸.۵ درصدی را ثبت کرد، درآمد عملیاتی فولاد هرمزگان در همین بازه زمانی ۵۶ درصد افزایش یافت.

در حوزه سودآوری نیز روند مشابهی مشاهده می‌شود. سود عملیاتی کل زنجیره فولاد تنها ۴.۳ درصد رشد داشت، اما فولاد هرمزگان رشد ۲۸.۸ درصدی را ثبت کرد. همچنین در شرایطی که سود خالص کل زنجیره فولاد ۲.۸ درصد افزایش یافت، سود خالص فولاد هرمزگان با رشد ۱۸ درصدی همراه شد.

این اختلاف در نرخ رشد شاخص‌های مالی نشان می‌دهد اقدامات انجام‌شده در حوزه افزایش تولید، مدیریت هزینه‌ها و بهبود فرآیند‌های عملیاتی، تنها در آمار تولید متوقف نمانده و آثار آن در عملکرد مالی شرکت نیز قابل مشاهده است.

از سوی دیگر، بازگشت شرکت به روند صعودی سودآوری پس از چند سال، یکی دیگر از نشانه‌های تغییر مسیر عملکرد فولاد هرمزگان در سال ۱۴۰۴ به شمار می‌رود.

موقعیت جغرافیایی؛ مزیتی که اهمیت آن در حال پررنگ‌تر شدن است

تحولات صنعت فولاد جهان نشان می‌دهد مزیت رقابتی شرکت‌های فولادی دیگر تنها به ظرفیت تولید محدود نمی‌شود و دسترسی به زیرساخت‌های حمل‌ونقل، بازار‌های صادراتی و مسیر‌های دریایی، نقش پررنگ‌تری در آینده این صنعت پیدا کرده است.

در چنین شرایطی، موقعیت استقرار فولاد هرمزگان در مجاورت آب‌های آزاد، ظرفیتی است که می‌تواند در کنار توان تولیدی، زمینه توسعه فعالیت‌های صادراتی و حضور مؤثرتر در بازار‌های بین‌المللی را فراهم کند. از همین منظر، این شرکت در میان واحد‌های فولادی کشور از جایگاهی برخوردار است که با تغییر الگو‌های توسعه صنعت فولاد، اهمیت آن بیش از گذشته نمایان می‌شود.

این نگاه را می‌توان در راهبرد‌های توسعه‌ای گروه فولاد مبارکه نیز مشاهده کرد؛ جایی که حرکت به سمت سواحل و توسعه فعالیت‌های دریامحور به عنوان یکی از محور‌های اصلی آینده گروه تعریف شده و فولاد هرمزگان، به واسطه تجربه، ظرفیت‌ها و موقعیت استقرار خود، یکی از ارکان تحقق این رویکرد به شمار می‌رود.

توسعه؛ سرمایه‌گذاری برای ارتقای ظرفیت‌های آینده

در کنار عملکرد عملیاتی، روند اجرای طرح‌های توسعه نیز تصویری از نگاه بلندمدت شرکت ارائه می‌دهد.

از سال ۱۴۰۰، ۳۳ پروژه در فولاد هرمزگان تعریف شده که شامل چهار طرح توسعه اصلی و ۲۹ پروژه زیرساختی است. بازنگری این پروژه‌ها در سال ۱۴۰۴ با هدف تسریع در اجرا و افزایش اثربخشی آنها انجام شد؛ فرآیندی که به تحویل موقت هفت پروژه، خاتمه چهار پروژه و توقف دو پروژه فاقد ضرورت اجرایی انجامید.

چهار طرح اصلی شامل مگامدول احیای مستقیم، واحد دوم اکسیژن پلنت، ایستگاه تحت فشار و چهار مخزن هفت‌هزار مترمکعبی ذخیره‌سازی آهن اسفنجی است؛ پروژه‌هایی که تکمیل آنها می‌تواند زیرساخت‌های لازم برای استمرار رشد تولید و افزایش ظرفیت‌های عملیاتی شرکت را تقویت کند.

در کنار این پروژه‌ها، برنامه تبدیل فولاد هرمزگان به یک شرکت صادرات‌محور با تولید حداقل ۵۰ درصد محصولات ویژه با ارزش افزوده بالاتر، افق دیگری از برنامه‌های توسعه‌ای شرکت را ترسیم می‌کند؛ هرچند اجرای طرح‌های پایین‌دستی، همان‌گونه که شرکت نیز اعلام کرده، به فراهم بودن شرایط اقتصادی و تأمین مالی مناسب وابسته است.

همگام با تحولات جهانی صنعت فولاد

بررسی روند‌های جهانی نیز نشان می‌دهد صنعت فولاد در آستانه دوره‌ای جدید قرار دارد. پیش‌بینی‌ها از کاهش نرخ رشد تولید فولاد جهان از متوسط سالانه حدود ۴ درصد در فاصله سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۱ به حدود یک درصد در بازه ۲۰۲۱ تا ۲۰۵۰ حکایت دارد. در کنار این تغییر، نقش بازیگران جدیدی مانند هند و اندونزی در بازار جهانی پررنگ‌تر خواهد شد.

در چنین فضایی، رقابت‌پذیری بیش از گذشته به عواملی مانند بهره‌وری، دسترسی به بازار‌های صادراتی، توسعه محصولات با ارزش افزوده بالاتر و برخورداری از زیرساخت‌های مناسب وابسته خواهد بود. از این منظر، برنامه‌های توسعه‌ای فولاد هرمزگان و تمرکز بر تولید محصولات ویژه، همسو با روند‌های در حال شکل‌گیری صنعت فولاد جهان ارزیابی می‌شود.

پایداری تولید؛ پیش‌شرط تداوم مسیر توسعه

عملکرد فولاد هرمزگان در سال ۱۴۰۴ نشان داد که افزایش تولید، رشد فروش، بهبود سودآوری و اجرای پروژه‌های توسعه‌ای، ارتباطی مستقیم با فراهم بودن بستر‌های عملیاتی و زیرساختی دارد. تجربه محدودیت‌های حمل صادراتی در اسفندماه نیز نشان داد که حتی در صورت وجود ظرفیت تولید و بازار، اختلال در حلقه‌های پشتیبان می‌تواند بر روند فروش و سودآوری اثرگذار باشد.

از این منظر، تداوم روندی که در سال گذشته شکل گرفت، بیش از هر چیز به استمرار شرایطی وابسته است که امکان بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های تولید، توسعه زیرساخت‌ها، تکمیل پروژه‌های توسعه‌ای و حفظ ارتباط با بازار‌های داخلی و خارجی را فراهم کند.

تصویری از یک روند رو به رشد

مرور شاخص‌های عملکرد فولاد هرمزگان در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد این شرکت در یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های فعالیت صنعت فولاد، توانسته در حوزه تولید، فروش، درآمد، سودآوری و اجرای پروژه‌های توسعه‌ای روندی رو به رشد را ثبت کند. عبور از ظرفیت اسمی، رشد ۳۴ درصدی تولید، افزایش ۱۸ درصدی فروش، رشد ۵۶ درصدی درآمد عملیاتی و عملکردی فراتر از متوسط زنجیره فولاد در شاخص‌های سودآوری، تصویری از مسیری ارائه می‌دهد که بر افزایش بهره‌وری و تقویت توان عملیاتی استوار بوده است.

هم‌زمان، قرار گرفتن این مجموعه در محور راهبرد دریامحور گروه فولاد مبارکه، پیشبرد پروژه‌های توسعه‌ای و تمرکز بر افزایش سهم محصولات با ارزش افزوده بالاتر، نشان می‌دهد برنامه‌های شرکت تنها به حفظ وضعیت موجود محدود نیست و افق توسعه بلندمدت را دنبال می‌کند.

در شرایطی که صنعت فولاد ایران بیش از هر زمان دیگری به پایداری تولید، حفظ بازار‌های صادراتی و ارتقای بهره‌وری نیاز دارد، تجربه فولاد هرمزگان در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد تداوم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، تکمیل طرح‌های توسعه و بهره‌گیری از مزیت‌های جغرافیایی می‌تواند مسیر رشد این شرکت و نقش‌آفرینی مؤثرتر آن در زنجیره ارزش فولاد کشور را در سال‌های آینده تقویت کند.

منبع: معدن نیوز