واگذاری معدن استراتژیک ارمنستان به شرکت آمریکایی نزدیک به ترامپ

به گزارش می‌متالز، مالک جدید معدن استراتژیک مس و مولیبدن «تغوت» یک شرکت آمریکایی است که مدیریت آن را «کنستانتین سوکولوف» بر عهده دارد.

وی اخیراً از سوی وزارت امور خارجه آمریکا به عنوان رئیس صندوق تجاری «تریپ پلاس» (TRIPP+) یا همان «مسیر ترامپ» که از خاک ارمنستان عبور می‌کند، منصوب شده است.

چند ماه پیش، رسانه‌های ارمنی فاش کرده بودند که سوکولوف به شدت پیگیر خرید این معدن بوده است؛ معدنی که پیش‌تر در ازای بدهی‌های اعتباری، به تملک بانک روسی «وی‌تی‌بی» (VTB) درآمده بود. در واقع، پس از واگذاری معدن طلای «آمولسار»، این دومین سرمایه‌گذاری بزرگ و کلان کشور‌های غربی در بخش معادن ارمنستان در مقطع کنونی به شمار می‌رود که نشان‌دهنده تغییرات ملموس ژئوپلیتیک و اقتصادی در این منطقه است.

پشت‌پرده واگذاری؛ مالک واقعی معدن تغوت کیست؟

بررسی دقیق اسناد و مدارک موجود در سامانه ثبت الکترونیک اشخاص حقوقی نشان می‌دهد که سهام‌دار جدید شرکت «کوپرار آرای» (Cuprar RA) که بهره‌برداری از معدن تغوت را در دست دارد، شرکتی تحت عنوان «داینامیک فرانتیر هولدینگز» (Dynamic Frontier Holdings) است. این شرکت در ارمنستان ثبت نشده و بر اساس اطلاعات موجود در منابع آشکار، در آگوست سال ۲۰۲۵ میلادی در ایالت تگزاس آمریکا تأسیس شده است.

همچنین بر پایه اسناد رسمی که از اداره مالیات ایالت تگزاس به دست آمده، هدایت و کنترل این هلدینگ بر عهده شخص کنستانتین سوکولوف است که شخصاً در ایالت فلوریدای آمریکا به ثبت رسیده و فعالیت می‌کند.

نفوذ آمریکا در کریدور‌های ترانزیتی قفقاز

در هفته گذشته مشخص شد که وزارت امور خارجه آمریکا، این کارشناس مالی و سرمایه‌گذار ۵۲ ساله را به عنوان مدیر صندوق توسعه «تریپ پلاس» منصوب کرده است؛ نهادی که مأموریت اصلی آن توسعه یک مسیر استراتژیک از طریق استان «سیونیک» ارمنستان است.

روزنامه معتبر و انگلیسی «گاردین» در همین ارتباط نوشت: «کنستانتین سوکولوف، سرمایه‌گذار حوزه سرمایه‌های خصوصی مستقر در شیکاگو که اصالتی روسی دارد، ریاست صندوق کارآفرینی جدید وزارت خارجه آمریکا را بر عهده خواهد گرفت. این نهاد قرار است بودجه‌ای بالغ بر ۲۰۰ میلیون دلار را برای ایجاد و توسعه کریدور تجاری آسیای مرکزی مدیریت کند. این سرمایه‌گذاری‌ها شامل زیرساخت‌های حمل‌ونقل، انرژی و به‌ویژه مواد معدنی حیاتی خواهد بود.»

گاردین همچنین تأکید کرده است که سوکولوف پیش از این هیچ‌گونه سمت دولتی یا حاکمیتی در اختیار نداشته است.

البته نام سوکولوف پیش از ورود به پروژه تریپ پلاس نیز در ارمنستان کاملاً شناخته شده بود؛ او به عنوان یکی از مالکان شرکت مخابراتی «ویوا آرمنیا» (Viva Armenia) فعالیت داشته و در سال ۲۰۲۴ موفق شد ۲۰ درصد از سهام این اپراتور ارتباطی مهم را خریداری کند.

دور زدن تحریم‌های روسیه با ترفند شرکت‌های واسطه

در ماه آوریل گذشته، «آندری کوستین» مدیرعامل بانک وی‌تی‌بی روسیه صراحتاً اعلام کرده بود که این نهاد مالی در مراحل پایانی فروش یک مجتمع بزرگ تولید مس در ارمنستان قرار دارد.

معدن تغوت از حیث ذخایر مس و مولیبدن، دومین معدن بزرگ ارمنستان محسوب می‌شود و حجم ذخایر تخمینی آن به بیش از ۴۵۰ میلیون تن سنگ معدن می‌رسد. در این معدن یک مجتمع غنی‌سازی نیز وجود دارد که بیش از یک دهه پیش به بهره‌برداری رسیده است.

پیش از این، شرکت «والکس گروپ» (Vallex Group) به مالکیت «والری مجلومیان»، تاجر ارمنی، بهره‌برداری از آن را بر عهده داشت. اما در سال ۲۰۱۸ فاش شد که این شرکت توانایی بازپرداخت تعهدات اعتباری کلان خود را ندارد. در نتیجه، در ازای بدهی ۳۸۰ میلیون دلاری، مالکیت این معدن عظیم به بانک وی‌تی‌بی که دارای مشارکت دولتی روسیه است، منتقل شد.

بر اساس گزارش‌های مالی سال ۲۰۲۴، حجم تعهدات و بدهی‌های پرداخت‌نشده معدن تغوت به این بانک روسی به بیش از ۱۶۲ میلیارد درام ارمنستان (معادل تقریبی ۴۴۰ میلیون دلار) افزایش یافته بود.

در روز‌های اخیر، کمیسیون حمایت از رقابت و منافع مصرف‌کنندگان ارمنستان، مجوز نهایی برای خرید سهام تغوت توسط شرکت کوپرار آرای را صادر کرد. گزارش‌ها حاکی از آن است که یکی از مقامات سابق سیستم بانکی به نام «سرگئی ویرابیان»، اساساً بدهی اعتباری معدن تغوت را از بانک وی‌تی‌بی بر عهده گرفته و سپس آن را به یک شخص ثالث فروخته است.

ویرابیان در گفت‌و‌گو با رسانه‌ها تأیید کرده که خودش مالک اصلی شرکت کوپرار آرای بوده و پس از تقبل بدهی‌های شرکت، امتیاز آن را واگذار کرده است.

در حقیقت، برای واگذاری این معدن از یک مکانیسم پیچیده مالی استفاده شده است. در نتیجه اجرای این فرآیند، ابتدا بدهی کلان شرکت از بانک روسی به یک شرکت دیگر منتقل شده و سپس این شرکت جدید پس از تسویه تعهدات اعتباری، معدن را با قیمتی که تصور می‌شود بسیار بالاتر بوده، به شرکت آمریکایی «داینامیک فرانتیر هولدینگز» فروخته است.

فرضیه اصلی و منطقی در خصوص استفاده از این ساختار واسطه‌ای آن است که کنستانتین سوکولوف با این اقدام تلاش کرده تا از ورود به یک معامله مستقیم با بانک روسی که به شدت تحت تحریم‌های واشنگتن و کشور‌های غربی قرار دارد، اجتناب ورزد.

سردمدار جریان «ماگا» و حامی مالی کمپین‌های دونالد ترامپ

نگاهی به سوابق و وب‌سایت شخصی سوکولوف نشان می‌دهد که وی در سن ۲۱ سالگی از روسیه به آمریکا مهاجرت کرده و با سرمایه‌گذاری‌های خود، زیرساخت‌های مهمی را در بخش‌های مخابرات، انرژی و خدمات مالی دگرگون ساخته است.

او مالکیت شرکت «آی‌جی‌اس اینوستمنت» مستقر در شیکاگو و «گوتهارد اینوستمنت» مستقر در زوریخ را در اختیار دارد. وی همچنین در کنسرسیوم «نورترن پیلار انرژی» که در زمینه انرژی‌های پاک و توسعه شبکه‌های فیبر نوری میان قاره آفریقا و اروپا فعالیت می‌کند، دارای منافع کلیدی است.

در کنار فعالیت‌های تجاری، او به عنوان یک چهره فعال در امور خیریه و نهاد‌های راهبردی نیز شناخته می‌شود. سوکولوف سال گذشته مبلغ ۱۰۰ میلیون دلار به دانشگاه شیکاگو اختصاص داد و از اعضای هیات امنای بنیاد کنفرانس امنیتی مونیخ است.

با این حال، کارنامه سیاسی او جنجالی‌تر است؛ وی یکی از ۳۷ شرکت و تاجر آمریکایی است که در کنار غول‌های فناوری نظیر شرکت «متا»، «گوگل» و «اپل»، هزینه بازسازی سالن رقص مجلل کاخ سفید را در دوران ریاست‌ جمهوری دونالد ترامپ تأمین کردند؛ پروژه‌ای که ارزش آن حدود ۳۰۰ میلیون دلار برآورد می‌شود.

بر اساس گزارش خبرگزاری «آسوشیتدپرس»، سوکولوف یکی از حامیان مالی ثابت ستاد انتخاباتی ترامپ به شمار می‌رود؛ به طوری که تنها در طول یک سال، مبلغی بالغ بر ۱۱ میلیون دلار را به حساب جریان افراطی «ماگا» (عظمت را دوباره به آمریکا برمی‌گردانیم) واریز کرده است.

روزنامه گاردین نیز در دسامبر گذشته در گزارشی فاش کرد که «دونالد ترامپ جونیور» (فرزند ترامپ) در سفری به جبل‌الطارق، از یک مرکز پیشرفته داده‌های هوش مصنوعی که تحت مالکیت کامل کنستانتین سوکولوف قرار دارد، بازدید به عمل آورده است. این تحرکات به وضوح نشان از پیوند عمیق خریدار جدید معدن ارمنستان با لایه‌های قدرت در آمریکا دارد.

منبع: خبرگزاری تسنیم