بورس در سایه ماشه

‌می‌متالز - بازار سهام نخستین روز کاری هفته را در فضایی سنگین و پرالتهاب آغاز کرد؛ فضایی که ریشه آن را باید در فعال‌شدن «مکانیزم ماشه» و انتشار اخبار مرتبط با آن جست‌و‌جو کرد. این شوک سیاسی باعث شد از همان دقایق ابتدایی معاملات، فشار فروش گسترده در اکثر گروه‌ها به‌ویژه صندوق‌های اهرمی شکل بگیرد.

به گزارش می‌متالز، نقش این صندوق‌ها در تشدید عرضه چشمگیر بود؛ چرا که بخش بزرگی از معاملات کوتاه‌مدت در آنها قفل شد و امکان واکنش سریع خریداران کاهش یافت. در نتیجه، شاخص‌های اصلی بازار به‌سرعت حمایت‌های مهم خود را از دست دادند و رنگ قرمز به تابلو‌های معاملات بازگشت.

ارزش کل معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی در پایان روز حدود ۴.۲ همت برآورد شد، اما نکته نگران‌کننده‌تر آن است که حدود ۶ همت سفارش فروش همچنان در صف‌ها باقی ماند. این در حالی بود که در میانه بازار، ورود پول‌های حمایتی به نماد‌های شاخص‌ساز همچون فارس، فملی، فولاد و وبملت تلاش کرد روند نزولی را مهار کند. با وجود این، پس از موج اولیه خرید، دوباره صف‌های فروش سنگین شد و نشان داد فشار عرضه هنوز تخلیه نشده است. خالص خروج نقدینگی حقیقی به حدود ۱۱۸۰ میلیارد تومان رسید؛ عددی که بار دیگر شکنندگی اعتماد سرمایه‌گذاران را عیان می‌کند.

جریان خروج سرمایه حقیقی و حرکت بخشی از نقدینگی به بازار‌های موازی، نشانه‌ای از افزایش ریسک‌گریزی فعالان بازار است. در همین راستا، صندوق‌های طلا امروز یکی از کانون‌های جذب سرمایه بودند. رشد محسوس قیمت اونس جهانی طلا و جهش حدود شش درصدی نرخ دلار باعث شد این صندوق‌ها با رشد مثبت و پایدار معاملات خود را دنبال کنند؛ گواهی بر آنکه سرمایه‌گذاران در شرایط عدم قطعیت سیاسی، به دارایی‌های امن متمایل شده‌اند.

واکنش سریع معامله‌گران به اخبار سیاسی، فضای کلی بازار را به‌شدت محتاط و پرریسک کرده است. اگر در روز‌های آینده بازار بتواند شوک ناشی از مکانیزم ماشه را در قیمت‌ها هضم کند، می‌توان به کاهش تدریجی فشار فروش و بازگشت نسبی تقاضا امیدوار بود. اما در صورت تداوم یا تشدید اخبار منفی، احتمال آغاز دور تازه‌ای از عرضه و تعمیق نوسانات شاخص‌ها بسیار بالاست. در چنین شرایطی، نگاه‌ها به تحولات دیپلماتیک و به‌ویژه سفر رئیس‌جمهور به نیویورک دوخته شده است؛ متغیری که در صورت ارسال سیگنال‌های مثبت، می‌تواند روزنه‌ای از امید برای کاهش تنش‌ها و بازگشت آرامش به بازار ایجاد کند. در غیر این صورت، لنگر روانی اصلی بازار همچنان نرخ ارز و حرکت‌های دلار خواهد بود.

در پایان معاملات امروز (شنبه، ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۴) شاخص کل بورس با افت ۱.۹ درصدی به محدوده ۲٬۵۴۲٬۵۰۴ واحد رسید. نماد‌های فارس، فملی، فولاد و وبملت بیشترین نقش را در کاهش این شاخص ایفا کردند. شاخص کل هم‌وزن نیز با کاهش ۱.۱ درصدی به سطح ۷۸۱٬۷۹۹ واحد عقب‌نشینی کرد؛ نشانه‌ای از آنکه فشار فروش تنها محدود به نماد‌های بزرگ نبوده و کلیت بازار درگیر روند نزولی است.

جمع‌بندی آنکه بازار سهام در نخستین روز هفته، تصویری پر از تردید و هیجان منفی به نمایش گذاشت. ارزش پایین معاملات خرد، باقی ماندن صف‌های فروش و خروج سنگین پول حقیقی، همگی از فضای بی‌اعتمادی حکایت دارند. در این میان، رشد قیمت جهانی طلا و افزایش نرخ ارز، جذابیت بازار‌های موازی را تقویت کرده و ریسک خروج سرمایه از بورس را بالا برده است. اکنون همه نگاه‌ها به تحولات سیاسی و ارزی معطوف است؛ جایی که یا با ارسال سیگنال‌های مثبت، فرصت ترمیم نسبی فراهم می‌شود یا با تداوم اخبار منفی، مسیر نزولی فعلی می‌تواند به فاز جدیدی از رکود و بی‌اعتمادی منجر شود.