به گزارش میمتالز به نقل از رویترز، این دیدار با رهبران قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان انجام شد، در حالی که واشنگتن به دنبال گسترش نفوذ خود در منطقهای غنی از منابع است که سالها تحت سلطه روسیه بوده و اکنون چین نیز آن را هدف قرار داده است. ترامپ آسیای مرکزی را «منطقهای فوقالعاده ثروتمند» خواند و گفت که قصد دارد مشارکت آمریکا با این پنج کشور را قویتر کند.
ترامپ گفت: یکی از مهمترین موارد دستور کار ما، مواد معدنی حیاتی است. در هفتههای اخیر، دولت من با ایجاد توافقنامههایی با متحدان و شرکای جهان، امنیت اقتصادی آمریکا را تقویت کرده و زنجیرههای تأمین مواد معدنی حیاتی را گسترش داده است.
این مذاکرات در حالی صورت گرفت که رقابت بر سر ثروت معدنی گسترده آسیای مرکزی شامل اورانیوم، مس، طلا و عناصر خاکی کمیاب شدت گرفته است. کشورهای غربی به دنبال تنوعبخشی زنجیرههای تأمین خود و کاهش وابستگی به مسکو و پکن هستند. آمریکا در حال پیگیری مشارکتهای جدید برای تأمین مواد معدنی حیاتی، انرژی و مسیرهای تجاری زمینی است که رقبای ژئوپلیتیکی آن را دور بزند.
ترامپ این اظهارات را پیش از صرف شام با رهبران پنج کشور بیان کرد.
«قاسم جُمارت توقایف» رئیسجمهور قزاقستان، این دیدار را «آغاز یک دوران جدید تعامل بین آمریکا و آسیای مرکزی» خواند. قزاقستان همچنین گام نمادینی برداشت و به «توافقنامههای ابراهیم» پیوست که روابط بین اسرائیل و کشورهای دارای اکثریت مسلمان را عادی کرده است.
«شاوکت میرزویف» رئیسجمهور ازبکستان، ترامپ را «رئیسجمهور جهان» خواند و پیشنهاد کرد تا یک دبیرخانه دائمی در آسیای مرکزی ایجاد شود. شامگاه همان روز، ترامپ در شبکه اجتماعی Truth Social اعلام کرد که ازبکستان قصد دارد بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار طی یک دهه آینده در بخشهای کلیدی آمریکا از جمله مواد معدنی حیاتی، قطعات خودرویی و هواپیمایی سرمایهگذاری و خرید انجام دهد.
پلتفرم C۵+۱ که در سال ۲۰۱۵ راهاندازی شد، آمریکا و پنج کشور آسیای مرکزی را گردهم میآورد تا همکاری در زمینههای اقتصادی، انرژی و امنیتی را ارتقاء دهد.
انتظار میرود آمریکا و نمایندگان دیگر کشورهای C۵ نیز توافقنامههایی برای همکاری در زمینه مواد معدنی حیاتی امضا کنند. از جمله قراردادهای تجاری اعلام شده، توافقنامهای است که به بوئینگ (Boeing) اجازه فروش تا ۳۷ هواپیما به خطوط هوایی قزاقستان، تاجیکستان و ازبکستان را میدهد. همچنین شرکت آمریکایی Cove Capital با حمایت مالی دولت، قصد دارد در قزاقستان تنگستن استخراج کند.
«گریسِلین باسکاران» مدیر مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، گفت: دولت قصد دارد هم تعاملات دولتی و هم قراردادهای تجاری را پیگیری کند تا دسترسی آمریکا به مواد معدنی حیاتی تضمین شود.
او افزود: همان طور که چین و روسیه کنترل خود بر سیستمهای استخراج، فرآوری و زیرساختهای منطقه را تثبیت میکنند، واشنگتن در تلاش است با پروژههای استراتژیک هدفمند، جای پای قابلتوجهی در منطقه ایجاد کند.
این پنج کشور غنی از مواد معدنی و انرژی هستند و همچنان از نظر اقتصادی به روسیه وابستهاند، در حالی که چین از طریق سرمایهگذاریهای زیرساختی و معدنی نفوذ خود را گسترش داده است.
جمعیت این کشورها حدود ۸۴ میلیون نفر است و ذخایر گستردهای از اورانیوم، مس، طلا، عناصر خاکی کمیاب و سایر مواد معدنی استراتژیک دارند که برای تلاشهای جهانی جهت گذار به انرژیهای سبز ضروری است.
قزاقستان، بزرگترین اقتصاد منطقه، در سال ۲۰۲۴، نزدیک به ۴۰٪ تولید جهانی اورانیوم را تامین کرده و ازبکستان نیز جزو پنج کشور برتر تولیدکننده این ماده است. با هم، این کشورها کمی بیش از نصف تولید جهانی اورانیوم را فراهم میکنند. منبع حیاتی برای انرژی هستهای آمریکا که بخش مهمی از برق کشور را تأمین میکند. روسیه حدود ۲۰٪ از واردات اورانیوم آمریکا را تأمین میکند و تنوعبخشی منابع از این نظر ضرورت یافته است.
دولت ترامپ به دنبال استراتژی چند جانبه برای تأمین مواد معدنی حیاتی و کاهش وابستگی به چین بوده است، کشوری که زنجیرههای جهانی فلزات استراتژیک شامل اورانیوم، عناصر خاکی کمیاب، مس و تیتانیوم را در اختیار دارد و گاهی از طریق محدود کردن صادرات، بر بازار تأثیر میگذارد.



