احیای قالی‌بافی با حمایت فولاد مبارکه

‌می‌متالز - فولاد مبارکه با ورود هدفمند به حوزه مسوولیت اجتماعی، هنر - صنعت قالی‌بافی در شرق اصفهان را احیا و توسعه داده است. این اقدام نه تنها اشتغال پایدار برای زنان روستایی ایجاد کرده، بلکه با حمایت از کسب‌وکار بومی «گره‌کارپت»، ارتقای مهارت بافندگان، استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال و حفظ سبک‌های سنتی، ارزش افزوده اقتصادی و فرهنگی ایجاد کرده و نشان می‌دهد صنعت بزرگ می‌تواند هم‌زمان محرک توسعه پایدار و حافظ میراث فرهنگی باشد.

به گزارش می‌متالز، مسوولیت اجتماعی شرکتی امروزه بخشی از راهبرد توسعه پایدار صنایع بزرگ را شامل می‌شود. در این راهبرد صنایع بزرگ خود را جزئی از جامعه و فرهنگ پیرامونی دانسته و برای حل چالش‌های آن متعهد به استفاده از ظرفیت‌های بومی و محلی هستند. تجربه فولاد مبارکه در احیای هنر- صنعت قالیبافی در منطقه شرق اصفهان نمونه‌ای روشن از این رویکرد است. فولاد مبارکه نه با نگاه کمک‌های کوتاه‌مدت، بلکه با رویکرد همکاری و توانمندسازی وارد میدان شده است تا با همراهی یک کسب‌وکار نوآور بومی بر سرمایه انسانی و فرهنگی منطقه سرمایه‌گذاری کند. رویکردی که نتیجه آن علاوه بر رونق دوباره اقتصاد محلی منجر به حفظ و احیای یک هنر- صنعت ارزشمند و احیای این میراث کهن ملی شده است. این تجربه در حوزه مسوولیت اجتماعی بار دیگر نشان داد که نقش فولاد مبارکه تنها محدود به تولید فولاد نیست؛ بلکه مشارکت فعال در پیشبرد توسعه پایدار و حفظ هویت فرهنگی جامعه محلی پیرامونی نیز بخش مهمی از مأموریت این صنعت پیشرو است.

هنر- صنعت قالی‌بافی در ایران به‌ویژه در مناطق روستایی شرق و پایین‌دست رودخانه زاینده‌رود همواره به‌عنوان فعالیتی سازگار با زیست‌بوم و ساختار فرهنگی - اقتصادی خانواده‌های روستایی شناخته شده است. این هنر- صنعت با ویژگی‌هایی مانند تولید خانگی، عدم نیاز به آب، اشتغال‌زایی برای زنان و پیوند عمیق با فرهنگ و هویت ایرانی نمونه‌ای بارز از یک صنعت سبز، پایدار و کم‌هزینه است.

با این وجود در سال‌های اخیر کاهش تقاضای جهانی برای فرش‌های سبک نائینی و گسترش روش‌های غیرکیفی مانند «قلاب‌بافی» یا «تقلبی‌بافی» باعث افت کیفیت و کاهش ارزش بازار این صنعت شده است. فشار‌های اقتصادی، کاهش قیمت خرید و نبود راه‌های جدید فروش برخی بافندگان را به سمت استفاده از روش‌های غیراستاندارد سوق داده است.

همچینن مشکلات ناشی از کم آبی در فلات مرکزی به ویژه منطقه شرق استان ایجاد اشتغال پایدار به‌ویژه برای زنان روستایی را در بی عملی نهاد‌های مسوول به یکی از چالش‌های اصلی منطقه تبدیل کرده است. در چنین شرایطی ورود فولاد مبارکه در قالب برنامه‌های مسوولیت اجتماعی و محرومیت‌زدایی به نقطه عطفی در احیای این هنر- صنعت و ایجاد اشتغال پایدار بدل شده است.

فولاد مبارکه با حمایت از یک کسب‌وکار نوآور و بومی به نام «گره‌کارپت» که پیش از این پلتفرم دیجیتال «گره‌باف» را برای سفارش‌دهی فرش راه‌اندازی کرده بود بستری برای توسعه این فعالیت در منطقه شرق استان فراهم آورده است.

بهبود سبک تولید و ارتقای مهارت بافندگی با همکاری اساتید دانشگاه هنر اصفهان یکی از نخستین اقدامات انجام شده در حمایت از هنر- صنعت قالبافی در منطقه شرق استان اصفهان است. با فعالیت‌های انجام شده بافندگان محلی به تدریج روش‌های غیرکیفی در بافت را کنار گذاشته و با رعایت استاندارد‌های بافت سبب افزایش کیفیت و ارزش افزوده محصول نهایی در منطقه شدند.

حمایت مالی فولاد مبارکه از طریق اعطای وام‌های قرض‌الحسنه به سرپرستان باتجربه سبب افزایش ظرفیت تولید و تشکیل شبکه‌ای منظم متشکل از حدود ۱۰ سرپرست و نزدیک به ۱۰۰ بافنده در منطقه شده است.

با افزایش تعداد بافندگان خبره توسعه سبک‌های جدید متناسب با سلیقه جدید بازار با استفاده از پلتفرم طراحی و سفارش‌دهی در دستور کار قرار گرفته و راه‌های فروش جدید فعال شده است؛ به گونه‌ای که در حال حاضر تولید فرش اختصاصی و منحصر‌به‌فرد برای فولاد مبارکه جایگزین هدایای مصرفی سازمانی شده است. هدیه‌ای که نمادی از پیوند صنعت مدرن و هنر سنتی است.

ایجاد اشتغال پایدار برای زنان روستایی بدون نیاز به ترک خانه یا کار در محیط‌های سخت، احیای هنر اصیل فرش‌بافی و جلوگیری از نابودی تدریجی سبک‌های سنتی، تقویت اقتصاد محلی در منطقه‌ای متأثر از خشکسالی و کمبود فرصت‌های شغلی و همچنین حمایت از کسب‌وکار‌های خرد و الگوسازی همکاری بین صنعت و صنایع‌دستی بومی تنها بخشی از دستاورد‌های اجرای این پروژه است. پروژه‌ای که توانست فرش ایرانی را به رسانه‌ای برای انتقال ارزش‌های فرهنگی و سازمانی تبدیل کند.

اقدامات فولادمبارکه در حمایت از هنر- صنعت فرش در حوزه مسوولیت اجتماعی اقداماتی اثربخش، کم‌هزینه و بلندمدت است که علاوه بر توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی به حفظ هویت، ارتقای میراث فرهنگی و توانمندسازی جامعه محلی منجر شده است. تجربه‌ای که نشان داد سرمایه‌گذاری در صنایع‌دستی به‌ویژه فرش تنها یک اقدام حمایتی نبوده بلکه سرمایه‌گذاری توسعه‌ای با بازدهی گسترده اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است.

منبع: پایگاه خبری - تحلیلی ایراسین