برآورد تابستانی رشد اقتصادی

به گزارش می‌متالز، این در حالی است که پیش از شهریورماه رشد اقتصادی در ۴ ماه متوالی منفی گزارش شده بود. مثبت بودن نرخ رشد بخش صنایع و معادن و گروه خدمات تاثیر عمده‌ای در رشد مثبت این ماه داشتند. در مقابل بخش‌های کشاورزی، نفت و گاز طبیعی رشد منفی را تجربه کردند. بر اساس محاسبات این گزارش، رشد تابستان سال ۱۴۰۴ منفی ۱.۳ درصد ثبت شده است که با وجود رشد مثبت در آخرین ماه این فصل، همچنان رقم منفی باقی مانده است. رشد اقتصادی در ماه‌های اخیر روندی نوسانی داشته است. هرچند برآورد رشد اقتصادی در شهریورماه مثبت اعلام شده است، با این حال این آمار نمی‌تواند نشانه‌ای از بهبود وضعیت رفاهی باشد و تنها بخشی از افت تولید در شرایط پس‌از جنگ را جبران کرده است.

براساس برآورد تولید ناخالص داخلی ماهانه مرکز پژوهش‌های مجلس، رشد اقتصادی با نفت در شهریورماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل ۰.۸درصد رشد یافته است و این رقم برای رشد اقتصادی بدون نفت برابر یک‌درصد بوده است. در زمینه رشد اقتصادی، در شهریورماه سال جاری پس از چهار ماه پیاپی رشد منفی ماهانه ثبت شده است. در میان اجزای رشد تولید ناخالص داخلی این ماه، گروه خدمات ۱.۵۶واحد درصد از رشد اقتصادی را به خود اختصاص داده است. در مقابل بخش کشاورزی با منفی ۱.۱درصد، بیشترین اثر منفی را بر رشد اقتصادی شهریورماه گذاشته است. بخش نفت و گاز و گروه صنایع و معادن به ترتیب با منفی ۰.۱ و ۰.۳۹ واحد درصد بر رشد تولید ناخالص داخلی اثر داشته‌اند. با توجه به بررسی‌های پیشین «دنیای‌اقتصاد» و آمار‌های ارائه‌شده در گزارش اخیر، رشد گروه خدمات، بار افت در بخش نفت و گاز را به دوش کشیده و نیروی پیشران رشد اقتصادی در شهریور سال جاری بوده است. رشد مثبت شهریورماه بعد می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت اقتصاد به روند رشد مثبت پس از بروز جنگ باشد.

رشد اقتصادی ماهانه شهریورماه سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۰.۸درصد رشد داشته است. رشد اقتصادی بدون نفت نیز یک درصد برآورد شده است. اقتصاد ایران در حالی رشد اقتصادی ماهانه مثبتی را برای شهریورماه سال جاری ثبت کرده است که ۴ فصل گذشته را با رشد منفی پشت سر گذاشته بود. معمولا داده‌های رسمی تولید ناخالص داخلی پس از یک فصل منتشر می‌شود که با توجه به لزوم پایش وضعیت بخش حقیقی ایران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی به محاسبه و برآورد تولید ناخالص داخلی ماهانه می‌پردازد. براساس آخرین اعلام بانک مرکزی در سال ۱۴۰۳، رشد تولید ناخالص داخلی نسبت به سال پیش، ۳.۱ درصد اعلام شده بود که این میزان بدون احتساب نفت ۳ درصد بوده است.

گروه خدمات با بیشترین رشد

با توجه به رشد اقتصادی به تفکیک فعالیت‌های عمده، گروه کشاورزی با ثبت رشد منفی ۳.۸ درصدی، کمترین میزان رشد را میان بخش‌های مختلف اقتصاد داشته است. در مقابل ارزش افزوده گروه خدمات در شهریورماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۴ درصد افزایش یافته است. در میان سایر بخش‌ها نیز، بخش نفت خام و گاز طبیعی و گروه صنایع و معادن به ترتیب منفی ۱.۶ و ۱.۴ درصد رشد داشته‌اند.

رشد منفی بخش کشاورزی در شهریورماه سال جاری در حالی اتفاق افتاده است که براساس اعلام بانک مرکزی بخش کشاورزی در سال ۱۴۰۳ رشد ۳.۶ درصدی داشته است. همچنین در این بخش، تولید محصولات زراعی کاهش ۱۲.۶ درصدی را تجربه کرده که بیشترین اثر را بر رشد منفی این بخش داشته است. در مقابل ارزش افزوده محصولات دامی رشد ۰.۷ درصدی را تجربه کرد و محصولات باغی به رشد ۱.۶ درصدی رسید. رشد منفی ارزش افزوده بخش کشاورزی در شهریورماه در حالی اتفاق افتاده است که میزان بارش در شهریورماه نسبت به ماه مشابه سال قبل یک میلی‌متر افزایش یافته است. این نشان می‌دهد که کاهش ارزش افزوده این بخش به صورت عمده تحت‌تاثیر میزان بارش نبوده است. همچنین از ابتدای سال جاری، بخش کشاورزی با رشد منفی ماهانه روبه‌رو بوده است. با این حال تغییر ترکیب بارش‌ها در نقاط جغرافیایی مختلف، کاهش میزان فروش محصولات و ناتوانی در صادرات می‌تواند از علل کاهش ارزش افزوده این بخش در آخرین ماه تابستان امسال باشد.

بخش نفت خام و گاز طبیعی رشد ۴.۶ درصدی را در سال ۱۴۰۳ تجربه کرد که در ماه شهریور رشد منفی ۱.۶ درصدی را از سر گذراند. این رشد منفی در شهریورماه در ادامه رشد منفی ارزش افزوده بخش نفت از ابتدای سال جاری بوده است. از سوی دیگر گروه صنایع و معادن رشد مثبت را در شهریور سال جاری تجربه کرد. در سال ۱۴۰۳ این گروه ۲.۴ درصد رشد کرده بود. براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، رشد این گروه عمدتا تحت‌تاثیر افزایش شاخص تولید بخش صنعت و رشد مثبت بخش آب، برق و گاز بوده است. این بخش از ابتدای سال جاری رشد منفی را تجربه کرده بود، اما در دو ماه مرداد و شهریور به ترتیب به رشد ۱.۶ و ۱.۴ درصدی رسید.

بیشترین رشد در میان بخش‌های مختلف اقتصادی در شهریورماه سال جاری مربوط به بخش خدمات بوده است. با توجه به داده‌های بانک مرکزی این بخش در سال ۱۴۰۳ به رشد ۳.۳ درصد رسیده بود که نتایج برآورد مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد در شهریور ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴ درصد رشد در ارزش افزوده را به ثبت رسانده است. بخش‌های «حمل‌ونقل و انبارداری»، «اداره عمومی، دفاع و تامین اجتماعی» و «املاک و مستغلات» رشد مثبتی را تجربه کرده‌اند. همچنین در ماه مرداد رشد مثبت، اما کوچک ۰.۳ درصدی را به ثبت رسانده است که در پی سه ماه پیاپی رشد منفی بوده است. نکته قابل‌توجه در میان رشد بخش‌های مختلف اقتصادی این است که رشد گروه خدمات از بخش نفت و گاز پیشی گرفته است. در سال‌های اخیر در شرایطی به سر می‌بریم که تولید نفت کاهش یافته است و وصول درآمد‌های نفتی نیز با دشواری‌هایی همراه شده که گاه در قیمت فروش و در نتیجه در درآمد‌های حاصل از فروش خود را نشان می‌دهد، بخش خدمات بار رشد اقتصادی را به دوش می‌کشد.

افول رشد در تابستان

بررسی داده‌های فصلی رشد نیز نشان‌دهنده آن است که هر چند در آخرین ماه فصل تابستان رشد اقتصادی مثبت شده است، با این حال رشد تولید ناخالص داخلی این فصل با و بدون نفت، منفی ۱.۳ درصد بوده است. با وجود رشد مثبت شهریور، رشد کلی منفی در تابستان سال جاری به‌دلیل شوک‌های ناشی از جنگ که در تیرماه و مردادماه سال جاری به وقوع پیوست، اتفاق افتاده است.

براساس داده‌های مربوط به فصل تابستان ۱۴۰۴، تمام بخش‌ها جز خدمات رشد منفی را تجربه کردند. گروه کشاورزی کمترین رشد در ارزش افزوده به میزان منفی ۵.۵ درصد را ثبت کرد. بخش نفت و گاز طبیعی منفی ۱.۷ درصد رشد کرد و گروه صنایع و معادن رشد منفی ۲.۱ درصدی را ثبت کرد. تنها بخش خدمات در تابستان سال جاری رشد مثبت ۱.۲ درصدی را به ثبت رساند. مقایسه نرخ‌های رشد تابستان سال ۱۴۰۴ با رشد سال ۱۴۰۳ نشان از افت قابل‌توجه رشد اقتصادی در این فصل دارد که در پی بروز جنگ و پیامد‌های بعدی آن بر اقتصاد کشور اتفاق افتاده است. همچنین رشد مثبت شهریورماه می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت اقتصاد به مدار مثبت رشد باشد.

منبع: دنیای اقتصاد