الزامات توسعه بهره‌برداری از ظرفیت باطله‌های معدنی (در راستای ماده (۴۷) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت کشور)

‌می‌متالز - امروزه با کاهش عیار و افزایش تقاضای جهانی مواد معدنی، بهره‌برداری از باطله‌ها به عنوان منبع اقتصادی، مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، وجود عناصر همراه (از جمله عناصر نادر خاکی) در باطله ها، اهمیت اقتصادی آنها را دوچندان کرده است.

به گزارش می‌متالز، از طرفی در جدول شماره (۱۱) ماده ۴۷ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، قانون‌گذار با توجه به اهمیت این موضوع، استحصال درصدی از محتوای آهن موجود در باطله معادن و کارخانه‌های فراوری را، در قالب یک سنجه عملکردی هدف گذاری کرده است. بااین حال، اقدام‌های صورت گرفته در کشور در زمینه بهره‌برداری از باطله‌های معدنی، عمدتاً به پروژه‌های مطالعاتی محدود شده و تنها در موارد معدودی به مرحله بهره‌برداری صنعتی رسیده‌اند. اما تاکنون تمرکز سیاستگذار معدنی، بیشتر معطوف به بهره‌برداری از مواد معدنی اصلی موجود در معادن کشور بوده و سیاستگذاری در زمینه توسعه بهره‌برداری از کانه‌های همراه موجود در معادن (ازجمله معادن بزرگ کشور)، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مسئله موجب شده است در بسیاری از موارد، فهرست جامعی از کانه‌ها و عناصر همراه موجود در ذخایر معدنی، به صورت کامل در گواهی کشف یا پروانه بهره‌برداری معادن ثبت نشود و درنتیجه تصویر دقیق و روشنی از وضعیت عناصر همراه موجود در باطله‌های معادن کشور، وجود نداشته باشد.

بر این اساس ضروری است برای فراهم شدن امکان سیاستگذاری هدفمند در زمینه بهره‌برداری از عناصر همراه، کانه‌های اصلی و همراه در قانون معادن به صورت مشخص تعریف شوند و در مورد هر یک از این عناصر، سیاستگذاری لازم به طور جداگانه صورت پذیرد. به علاوه، از آنجایی که بهترین زمان برای شناسایی و پایش عناصر همراه، در ابتدای شروع فعالیت معدن کاری (در مراحل صدور گواهی کشف و پروانه بهره‌برداری) و پیش از ورود این عناصر به سد‌های باطله معادن و از بین رفتن امکان تشخیص اقتصادی آنها است، لازم است فرآیند نظارت بر فعالیت اکتشافی به گونه‌ای اصلاح شود که داده‌های اکتشافی از نظر جامعیت، کیفیت و قابلت اطمینان، بهبود قابل توجهی پیدا کنند. ارتقای کیفیت داده‌های اکتشافی درکنار ایجاد پایگاه اطلاعاتی باطله‌های معدنی کشور، می‌تواند امکان سیاستگذاری و مقدمات برنامه‌ریزی در زمینه بهره‌برداری از باطله‌های معدنی را فراهم آورد. درنهایت در این گزارش مبتنی بر چالش‌های ارائه شده، پیشنهاد‌هایی جهت اصلاح فرآیند‌های اجرایی و اعمال در قانون معادن، ارائه شده است.