بحران در زغال سنگ ایران؛ اختلاف سه‌برابری قیمت داخلی با نرخ جهانی

‌می‌متالز - دبیر انجمن زغال‌ سنگ ایران، گفت: اختلاف سه‌برابری قیمت زغال‌ سنگ داخلی و وارداتی، به‌ همراه تأخیر در اعلام نرخ‌های جدید و کمبود ارز برای واردات تجهیزات، زنگ خطر تازه‌ای را برای صنعت زغال‌ سنگ کشور به صدا درآورده است.

به گزارش می‌متالز به نقل از خبرگزاری صداو سیما، دبیر انجمن زغال سنگ ایران، نسبت به ادامه روند فعلی در قیمت‌گذاری و نوسازی هشدار داد و گفت: گرچه تولید زغال‌ سنگ طی ماه‌های اخیر بدون اختلال ادامه یافته، اما مجموعه‌ای از چالش‌های عمیق و مزمن این صنعت را در آستانه بحران قرار داده است.

صمدی با بیان اینکه تولید زغال‌ سنگ بر مبنای برنامه‌ریزی بلندمدت انجام می‌شود و نیروی انسانی و فعالیت معادن در شرایط پایداری قرار دارد، افزود: در کوتاه‌مدت اختلالی در تولید رخ نداده است، اما ادامه سیاست‌های فعلی می‌تواند معادن را تا مرز توقف تولید پیش ببرد.

به گفته دبیر انجمن زغال‌ سنگ، اصلی‌ترین چالش این صنعت، قیمت‌گذاری شبه‌دستوری و فاصله چشم‌گیر میان قیمت داخلی و جهانی است.

وی توضیح داد: در سال ۱۴۰۳ هر تن زغال‌ سنگ وارداتی حدود ۲۲ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی‌ که زغال‌ سنگ داخلی تنها با نرخ ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود. این اختلاف باعث شده بسیاری از معادن توجیه اقتصادی خود را از دست بدهند و توسعه یا ایجاد معادن جدید عملاً غیراقتصادی شود.

صمدی در ادامه افزود: شاخص قیمت زغال‌ سنگ طی یک دهه اخیر بر پایه قیمت شمش فولاد خوزستان تعیین شده؛ اما با توقف تولید این مجموعه در فروردین‌ماه، تعیین نرخ زغال‌ سنگ نیز به تأخیر افتاده و معاملات را با مشکل مواجه کرده است.

دبیر انجمن زغال‌ سنگ تأکید کرد که هنوز نرخ فروش برای سال جدید اعلام نشده است، در حالی‌ که در سال‌های گذشته تعیین نرخ فروردین در همان ماه انجام می‌شد.

وی با اشاره به فرسودگی شدید تجهیزات و ماشین‌آلات گفت: فناوری استخراج زغال‌ سنگ در ایران قدیمی است و برای افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها نیازمند نوسازی جدی هستیم. در حالی‌ که ایران سالانه حدود ۴ میلیون تن زغال‌ سنگ خام استخراج می‌کند، ترکیه با شرایط مشابه نزدیک به ۹۰ میلیون تن تولید دارد.

صمدی افزود: تخصیص ارز برای واردات محدود ماشین‌آلات نیز با دشواری روبه‌روست، زیرا صنعت زغال‌ سنگ فاقد صادرات است و از این منظر دسترسی ارزی سخت‌تر شده است.

دبیر انجمن زغال‌ سنگ، ارتقای سطح ایمنی معادن را نیز وابسته به توسعه فناوری دانست و گفت: هر تحول در ایمنی، نیازمند تغییر در شیوه استخراج و ماشین‌آلات است. تجهیزات ایمنی عمدتاً وارداتی‌اند و با وضعیت فعلی ارز، تأمین آنها دشوار شده است. از این‌ رو سطح ایمنی معادن در همان سطح فناوری فعلی باقی مانده و رشد نکرده است.

صمدی در پایان درباره وضعیت معادن کوچک‌مقیاس گفت: این معادن با هزینه پایین‌تر فعالیت دارند، اما به دلیل وابستگی به تجهیزات وارداتی، مشکلات مشابهی دارند. اگر اصلاح قیمتی انجام شود، می‌توانند توسعه پیدا کنند؛ اما در شرایط غیر‌اقتصادی فعلی، این واحد‌ها ناچار به کاهش یا توقف تولید خواهند شد.

وی خاطرنشان کرد که حدود ۹۰ درصد تولید زغال‌ سنگ کشور توسط معادن بزرگ و متوسط انجام می‌شود و هر گونه اختلال در این واحدها، تبعات جدی برای کل زنجیره فولاد خواهد داشت.

منبع: خبرگزاری صداوسیما