چالش اصلی خودروسازان

‌می‌متالز - صنعت خودروسازی در سال‌های اخیر با پارادوکسی قابل تامل روبه‌رو شده است؛ افزایش درآمد عملیاتی شرکت‌های خودروساز، درحالی که همچنان نشانه‌های بحران سودآوری، زیان انباشته و کاهش بهره‌وری در صورت‌های مالی آنها دیده می‌شود.

به گزارش می‌متالز، بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس، مساله اصلی خودروسازان کشور نه صرفا در میزان فروش یا رشد درآمد، بلکه در ساختار هزینه، ناکارآمدی عملیاتی و ضعف بهره‌وری نهفته است؛ موضوعی که سبب شده افزایش تیراژ و درآمد نیز نتواند تضمین‌کننده سودآوری پایدار باشد.

در ظاهر، رشد درآمد عملیاتی خودروسازان می‌تواند نشانه‌ای از بهبود وضعیت این صنعت تلقی شود. افزایش قیمت محصولات، رشد نسبی تولید و بالا رفتن حجم فروش، در مقاطع مختلف موجب افزایش گردش مالی شرکت‌ها شده است. اما بررسی دقیق‌تر صورت‌های مالی نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از این درآمد‌ها عملا در هزینه‌های سربار، هزینه‌های مالی، بدهی‌های بانکی، زیان ناشی از قیمت‌گذاری دستوری و ناکارآمدی زنجیره تولید مستهلک می‌شود.

به‌همین دلیل، حتی در دوره‌هایی که درآمد عملیاتی رشد داشته، حاشیه‌سود شرکت‌ها همچنان شکننده یا منفی باقی‌مانده است. یکی از مهم‌ترین چالش‌های ساختاری صنعت‌ خودرو هزینه بالای تولید نسبت به بهره‌وری است. برخی خطوط تولید نیاز به نوسازی دارند و بخشی از هزینه‌ها ناشی از فرسودگی تجهیزات، مصرف بالای انرژی و ضعف در بهره‌وری است.

در چنین شرایطی، افزایش تولید الزاما به معنای کاهش هزینه تمام‌شده نیست. از سوی دیگر، ساختار مالی خودروسازان نیز به یکی از عوامل اصلی فشار بر سودآوری تبدیل شده است.

وابستگی به تسهیلات بانکی و انباشت بدهی طی سال‌های گذشته باعث شده هزینه‌های مالی سهم بزرگی از منابع شرکت‌ها را به خود اختصاص دهد. در نتیجه، بخشی از درآمد حاصل از فروش خودرو نه صرف توسعه فناوری و بهبود کیفیت، بلکه صرف بازپرداخت بدهی‌ها و هزینه‌های مالی می‌شود.

این چرخه معیوب، توان سرمایه‌گذاری برای نوسازی خطوط تولید و ارتقای فناوری را نیز محدود کرده است. همچنین سیاست قیمت‌گذاری دستوری طی سال‌های اخیر فشار مضاعفی بر تراز مالی خودروسازان وارد کرده است. فاصله میان قیمت کارخانه و بازار، علاوه‌بر ایجاد رانت، تعادل مالی شرکت‌ها را نیز بر هم زده است.

هرچند افزایش قیمت محصولات در برخی مقاطع به رشد درآمد عملیاتی منجر شده، اما به دلیل رشد هم‌زمان هزینه‌ها و ضعف ساختار تولید، این افزایش درآمد نتوانسته بحران سودآوری را حل کند.

اصلاح ساختار مالی، کاهش هزینه‌های سربار، نوسازی فناوری تولید، افزایش بهره‌وری نیروی انسانی، آزادسازی قیمت‌گذاری خودرو همراه با تقویت رقابت در این صنعت و جذب سرمایه‌گذاری برای توسعه فناوری از جمله مهم‌ترین راهکار‌هایی است که می‌تواند مسیر صنعت‌ خودرو را تغییر دهد.

بدون چنین اصلاحاتی، افزایش درآمد عملیاتی تنها به رشد ظاهری ارقام مالی منجر خواهد شد و نمی‌تواند تضمینی برای سودآوری پایدار و خروج این صنعت از بحران باشد.

منبع: دنیای خودرو (اخبار خودرو)