سه دهه تحول از دل فولاد مبارکه

‌می‌متالز - توکا فولاد؛ از ایده‌ای برای حفظ دانش فنی تا تبدیل شدن به غولی در تراز ملی.

به گزارش می‌متالز، احمد کارگهی، مدیرعامل پیشین این هلدینگ، در گفت‌وگویی رمز ماندگاری و رشد این مجموعه را از بدو تأسیس در سال ۱۳۶۷ تا ورود به بورس و بازار‌های راهبردی انرژی و معدن تشریح کرد. او با تبیین سه دوره کلیدیِ «وابستگی»، «رقابت‌پذیری» و «رشد استراتژیک»، تأکید کرد که چگونه تمرکز بر توسعه به‌جای توزیع سود، توکا را زودتر از موعد به جمع شرکت‌های پیشرو رساند؛ مسیری که در نهایت توکا فولاد را به شصت‌ویکمین شرکت برتر ایران تبدیل کرد.

در سالروز تاسیس این مجموعه، احمد کارگهی، مدیرعامل پیشین این شرکت درباره چشم‌اندازی که در زمان تأسیس شرکت توکا فولاد وجود داشت، گفت: توکا فولاد در خردادماه سال ۱۳۶۷ تأسیس شد و درایت و دوراندیشی مدیریت وقت فولاد مبارکه، زمینه‌ساز خلق یک ایده ماندگار شد. به طور کلی، توکا با هدف ایجاد بستری برای حفظ دانش و تجربه انسانی انباشته‌شده در دوران ساخت فولاد مبارکه پایه‌گذاری شد.

او افزود: فلسفه اولیه عدم پراکندگی توانمندی‌های دوران ساخت یعنی امکانات فنی و نیرو‌های متخصص بود. از این رو، شرکت‌هایی تأسیس شدند که این ظرفیت را در خود نگه داشته تا در دوران بهره‌برداری نیز به مجتمع فولاد مبارکه خدمت کنند و در سطح کشور حضور داشته باشند.

به گفته مدیرعامل پیشین شرکت سرمایه‌گذاری توکا فولاد از دیگر اهداف بنیادین این مجموعه، کاهش اثر تعدیل نیرو در گذار از دوران ساخت به بهره‌برداری بود؛ چرا که بسیاری از نیرو‌های ماهر دوران ساخت در مرحله بهره‌برداری جایگاهی نمی‌یافتند و توکا بستر مناسبی برای جذب این سرمایه انسانی فراهم کرد. به علاوه، سهامداری کارکنان فولاد مبارکه از طریق توکا، گامی موثر تلقی می‌شد.

فلسفه‌ای که هنوز به‌ روز است

کارگهی با بیان اینکه امروزه وقتی به آن فلسفه اولیه نگاه می‌کنیم، همچنان به‌ روز است، ادامه داد: توکا با چشم‌اندازی بلندپروازانه تأسیس شد؛ این روند را ادامه داد و رشد کرد. از نظر من دوره‌بندی مسیر حیات توکا به چند بخش تقسیم می‌شود: از بدو تأسیس تا سال ۱۳۷۳ که توکا کاملاً وابسته به فولاد مبارکه بود، می‌توان به عنوان دوره اول یاد کرد. در این زمان تمام قرارداد‌ها مستقیم و بدون مناقصه از سوی مدیریت مبارکه واگذار می‌شد؛ استقلال عملیاتی اندک بود و قدرت رقابتی شرکت هنوز شکل نگرفته بود.

وی اضافه کرد: نخستین نقطه عطف مهم در سال ۱۳۷۳ رقم خورد؛ زمانی که مدیریت وقت فولاد مبارکه بر این باور بود که توکا باید به مجموعه‌ای مستقل و رقابت‌پذیر تبدیل شود. این جمله ساده در عمل، گذار از یک شرکت وابسته و غیررقابتی به شرکتی بود که باید در مناقصه‌های فولاد مبارکه رقابت می‌کرد که من از این دوره با عنوان «دوره ساخته شدن توکا» یا «دوره رقابتی شدن» یاد می‌کنم. دوره سخت، اما ارزشمندی بود.

مدیرعامل پیشین شرکت سرمایه‌گذاری توکا فولاد اظهار کرد: دوره سوم از سال ۱۳۷۸ آغاز شد که من مدیرعامل توکا بودم. در آن زمان احساس کردیم رشد شرکت در مقایسه با مبانی نظری سازمانی پایاپای نیست، زیرا چشم‌انداز و استراتژی مدونی برای خود تعریف نکرده بود. از این رو، قراردادی که با یک شرکت مشاوره بستیم، نقشی تحول‌برانگیز در مسیر توکا ایفا کرد و برای اولین بار، مفاهیمی مانند چشم‌انداز، استراتژی و ماموریت سازمانی به برنامه‌های توکا اضافه شد.

کارگهی با بیان اینکه در همین فرآیند تصمیمی برای ورود به بورس اتخاذ شد، گفت: درخواست پذیرش در سال ۱۳۷۹ ارائه شد و در سال ۱۳۸۰ در بورس پذیرفته شدیم که فرآیندی سازنده بود؛ چراکه رسیدن به استاندارد‌های مالی و عملیاتی مستقل را به دنبال داشت. این مرحله نیز تحول جدیدی در توکا به راه انداخت که آن را «دوره رشد» می‌نامم.

او افزود: چشم‌اندازی بود که در سال ۱۳۹۳ اتخاذ شد، از دیگر نقاط عطف مهم این مجموعه بود. در آن سال، احساس کردیم که باید تحولی اساسی‌تر ایجاد شود و به همین خاطر، چشم‌انداز توکا را بازنگری کردیم.

سهم معدن و انرژی

مدیرعامل پیشین شرکت سرمایه‌گذاری توکا فولاد از توسعه توکا به عنوان محور اصلی آن چشم‌انداز یاد کرد و تصریح کرد: با وجود اینکه بخشی از سهامداران به دنبال توزیع سود بیشتر بودند، اما به طور آگاهانه توسعه را محور برنامه تحول توکا قرار دادیم و قرارگیری در جمع ۷۵ شرکت بزرگ ایران تا سال ۱۴۰۰ را هدف‌گذاری کردیم.

به گفته کارگهی این چشم‌انداز به معنای نگه داشتن سود در شرکت و سرمایه‌گذاری مجدد برای ورود به حوزه‌های جدید بود. با این تحلیل که انرژی و معدن از حوزه‌های سرمایه‌گذاری آینده‌دار کشور هستند، به صنعت برق وارد شدند و نیروگاه گازی ۱۶ مگاواتی را احداث کردند. در بخش معدن نیز یک معدن آهن خریداری کردند و در حوزه پساب و آب نیز حضور یافتند.

وی افزود: بعد راهبردی دیگر ورود توکا به حوزه انرژی و معدن، تقویت استقلال توکا و وابستگی متقابل به مجتمع فولاد مبارکه بود که امروزه با وجود کمبود برق در کشور، درستی آن تصمیم آشکار است.

مدیرعامل پیشین شرکت سرمایه‌گذاری توکا فولاد ادامه داد: توکا توانست چهار سال زودتر از برنامه به عنوان شصت‌ویکمین شرکت بزرگ ایران دست پیدا کند. از آن روز توکا به شرکتی بزرگ ملی تبدیل شد که سبد سرمایه‌گذاری‌های آن به فراتر از حوزه فولاد مبارکه گسترش یافته بود.

کارگهی در پایان خاطرنشان کرد: تجربه توکا فولاد نشان داد راهبرد تمرکز بر توسعه و سرمایه‌گذاری، در نهایت نه‌تنها به رشد مقیاس فعالیت‌های شرکت منجر می‌شود، بلکه سودآوری پایدار و جایگاه ملی این مجموعه را نیز تقویت می‌کند.

منبع: پایگاه خبری - تحلیلی ایراسین