احیای فولاد خوزستان، بازسازی یک کارخانه نیست، آزمون نگاه ملی دولت به صنایع مادر/ تأمین برق صنایع بزرگ نباید از منظر مدیریت مصرف انرژی دیده شود

‌می‌متالز - بازسازی شرکت فولاد خوزستان پس از آسیب‌های وارد شده در جریان جنگ اخیر، یک پروژه صنعتی نیست بلکه آزمونی برای سنجش میزان توجه سیاست گذاران به صنایع راهبردی کشور محسوب می‌شود.

به گزارش می‌متالز، این شرکت به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد خام و تأمین‌کنندگان اصلی شمش فولادی ایران، نقشی کلیدی در زنجیره فولاد، اشتغال، صادرات غیرنفتی و تأمین مواد اولیه بسیاری از واحد‌های نوردی کشور دارد. از همین رو، هرگونه وقفه در بازگشت کامل این مجموعه به مدار تولید، آثار آن تنها به استان خوزستان محدود نمی‌شود و کل اقتصاد صنعتی کشور را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در شرایطی که کشور وارد دوره آتش بس شده و برنامه بازسازی واحد‌های آسیب دیده در دستور کار قرار گرفته است، انتظار می‌رود همه دستگاه‌های اجرایی با رویکردی هماهنگ، زمینه احیای سریع ظرفیت‌های تولیدی را فراهم کنند. اما یکی از مهم‌ترین موانعی که امروز پیش روی فولاد خوزستان قرار گرفته، محدودیت در تأمین برق است، چالشی که در سال‌های اخیر نیز بار‌ها تولید صنایع فولادی را تحت تأثیر قرار داده و اکنون می‌تواند روند بازسازی این مجموعه را نیز با تأخیر مواجه کند.

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که محدودیت‌های انرژی، به ویژه در فصل گرم سال، تنها به کاهش تولید ختم نمی‌شود، بلکه زنجیره‌ای از پیامد‌های اقتصادی را به دنبال دارد، از کاهش صادرات و درآمد‌های ارزی گرفته تا افزایش هزینه تولید، کاهش بهره‌وری، اختلال در تأمین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی و در نهایت تهدید اشتغال هزاران نفر. در چنین شرایطی، تداوم محدودیت برق برای واحدی که هم‌زمان در حال بازسازی بخش‌های آسیب دیده نیز است، می‌تواند هزینه‌های اقتصادی را چند برابر کند.

فولاد خوزستان تنها یک کارخانه فولادسازی نیست. این شرکت یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره فولاد ایران محسوب می‌شود و بخش مهمی از شمش مورد نیاز صنایع پایین‌دستی را تأمین می‌کند. هر میزان کاهش ظرفیت تولید در این مجموعه، به سرعت در بازار فولاد، پروژه‌های عمرانی، صنایع ساختمانی و حتی صادرات کشور منعکس خواهد شد؛ بنابراین حمایت از بازگشت سریع این شرکت به مدار تولید، در واقع حمایت از ثبات زنجیره تأمین فولاد کشور است.

در این میان، نقش وزارت نیرو بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند. تأمین برق برای صنایع مادر نباید از منظر مدیریت مصرف انرژی دیده شود، بلکه باید بخشی از سیاست امنیت اقتصادی کشور تلقی شود. در شرایطی که یکی از مهم‌ترین واحد‌های صنعتی کشور به دلیل آسیب‌های ناشی از جنگ نیازمند بازسازی است، تخصیص پایدار انرژی به این مجموعه باید در اولویت تصمیم گیری‌های ملی قرار گیرد.

بدیهی است مدیریت شبکه برق کشور با محدودیت‌هایی رو به رو است و وزارت نیرو مسئول تأمین برق همه بخش‌ها از جمله مشترکان خانگی، کشاورزی و صنعتی است. با این حال، در دوره‌های بحرانی، اولویت‌بندی منابع بر اساس اهمیت راهبردی بخش‌ها می‌تواند از تحمیل هزینه‌های سنگین‌تر به اقتصاد جلوگیری کند. صنایع مادر مانند فولاد خوزستان، به دلیل نقش گسترده در تولید، اشتغال، صادرات و تأمین نیاز سایر صنایع، از جمله بخش‌هایی هستند که تداوم فعالیت آنها آثار فرابخشی دارد و حمایت از آنها می‌تواند منافع ملی گسترده‌تری ایجاد کند.

نگاه ملی به بازسازی فولاد خوزستان به این معناست که مسئولیت احیای این شرکت بر عهده مدیران آن یا وزارت صنعت، معدن و تجارت نباشد. این فرآیند نیازمند هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت نیرو، وزارت نفت، سازمان برنامه و بودجه، بانک‌ها و سایر نهاد‌های مسئول است. تجربه کشور‌های مختلف نیز نشان می‌دهد که پس از بحران‌های بزرگ، دولت‌ها با ایجاد سازوکار‌های ویژه، بازسازی صنایع راهبردی را در اولویت قرار می‌دهند تا چرخه تولید و اشتغال در کوتاه‌ترین زمان ممکن احیا شود.

از سوی دیگر، بازسازی فولاد خوزستان نباید تنها به ترمیم زیرساخت‌های آسیب دیده محدود شود. این فرصت می‌تواند به بستری برای نوسازی تجهیزات، ارتقای بهره‌وری انرژی، توسعه زیرساخت‌های برق اختصاصی و افزایش تاب آوری این مجموعه در برابر بحران‌های آینده تبدیل شود. حمایت دولت از چنین برنامه‌ای، علاوه بر کاهش ریسک‌های آتی، می‌تواند توان رقابتی صنعت فولاد ایران را نیز تقویت کند.

همچنین ضروری است وزارت نیرو در کنار تأمین برق پایدار، برنامه‌ای مشخص برای همکاری با صنایع بزرگ در توسعه نیروگاه‌های اختصاصی، انرژی‌های تجدیدپذیر و بهینه سازی مصرف انرژی تدوین کند تا فشار بر شبکه سراسری در سال‌های آینده کاهش یابد. اما تا زمانی که این زیرساخت‌ها به بهره برداری برسند، تأمین برق مورد نیاز واحد‌هایی مانند فولاد خوزستان همچنان یک ضرورت اجتناب ناپذیر خواهد بود.

در نهایت، بازگشت فولاد خوزستان به ظرفیت کامل تولید، تنها به معنای راه اندازی دوباره یک مجتمع صنعتی نیست، بلکه نمادی از بازگشت اعتماد، رونق تولید و حفظ یکی از مهم‌ترین پیشران‌های اقتصاد صنعتی کشور است. تحقق این هدف، مستلزم آن است که همه دستگاه‌های مسئول با نگاهی فراتر از ملاحظات بخشی، از این مجموعه حمایت کنند. در این میان، وزارت نیرو با اولویت‌دهی به تأمین برق صنایع مادر و به ویژه فولاد خوزستان، می‌تواند نقشی تعیین کننده در تسریع روند بازسازی، حفظ اشتغال، تقویت صادرات و پایداری زنجیره فولاد کشور ایفا کند، اقدامی که منافع آن نه تنها به این شرکت، بلکه به کل اقتصاد ملی بازخواهد گشت.

منبع: تیتر ۲۰