تدوین طرح جامع پایش مخاطرات و توسعه شبکه رفتارسنجی آتشفشان دماوند

‌می‌متالز - هم‌زمان با سفر استانی دکتر سیدمحمود فاطمی‌عقدا، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌ معدنی کشور به استان مازندران، برنامه‌های تخصصی متعددی با محوریت ارتقای پایش مخاطرات طبیعی و تقویت سامانه‌های رصد مخاطرات زمین‌شناختی برگزار شد. رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌ معدنی کشور در جریان این سفر از ایستگاه لرزه‌نگاری این سازمان در روستای ناندل، واقع در شمال و شمال‌شرقی قله دماوند، بازدید کرد و در جریان آخرین وضعیت پایش لرزه‌ای منطقه قرار گرفت.

به گزارش می‌متالز، رئیس این سازمان در این بازدید با تأکید بر ضرورت ارتقای نظام پایش مخاطرات کشور، خواستار تدوین طرح جامع پایش مخاطرات در سازمان شد و اظهار داشت: این طرح باید تمامی مطالعات انجام‌شده در حوزه مخاطرات زمین‌شناختی را ساماندهی و طبقه‌بندی کند تا نتایج طرح‌های مطالعاتی سازمان از مرحله مطالعه فراتر رفته و به برنامه‌های عملیاتی و کاربردی برای مدیریت مخاطرات تبدیل شوند.

وی همچنین بر استفاده از ظرفیت فناوری نوین و ضرورت همکاری با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برای دریافت برخط و لحظه‌ای داده‌ها تأکید کرد و افزود: دسترسی سریع و دقیق به اطلاعات، نقش مؤثری در تحلیل صحیح داده‌ها و تصمیم‌گیری علمی در مدیریت مخاطرات طبیعی خواهد داشت.

دکتر فاطمی‌عقدا توسعه شبکه‌های پایش، ارتقای توان علمی و بهره‌گیری از داده‌های دقیق را از الزامات مدیریت مؤثر مخاطرات طبیعی برشمرد و بر تقویت زیرساخت‌های رصد و پایش در کشور تأکید کرد.

در حاشیه این بازدید، کارشناسان سازمان گزارشی از آخرین وضعیت مطالعات آتشفشان دماوند ارائه کردند. بر اساس این گزارش، داده‌های موجود درباره این آتشفشان همچنان محدود است و شناخت دقیق رفتار آن، نیازمند توسعه زیرساخت‌های پایش و استقرار شبکه تخصصی رفتارسنجی است.

اگرچه امکان فعالیت مجدد آتشفشان دماوند همواره وجود دارد، اما زمان وقوع آن بدون در اختیار داشتن شبکه جامع رفتارسنجی قابل پیش‌بینی نخواهد بود. از این‌رو، شناخت دقیق پدیده‌ها و فرآیند‌های زمین‌شناسی حاکم بر این سامانه، نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی، برنامه‌ریزی منطقه‌ای و کاهش مخاطرات احتمالی ایفا می‌کند.

در ادامه این سفر، رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌ معدنی کشور به همراه هیات همراه از زمین پیشنهادی احداث مرکز رفتارسنجی و پایش آتشفشان دماوند در روستای ایراء، واقع در شهرستان آمل و در جنوب‌شرقی قله دماوند، بازدید کرد.

در این بازدید، معاون زمین‌شناسی، به همراه مدیرکل ژئومتیکس و مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات‌ معدنی منطقه کاسپین خاوری (ساری)، اهداف و ضرورت توسعه زیرساخت‌های پایش مخاطرات زمین‌شناختی، تقویت شبکه‌های رصد و ایجاد بستر‌های علمی و فنی لازم برای مدیریت مخاطرات طبیعی و حفاظت از شهروندان را تشریح کردند.

لازم به ذکر است، رخداد‌هایی همچون خروج گاز و بخار آب، وجود چشمه‌های آب گرم وابسته به سامانه آتشفشانی، از جمله نشانه‌های فعالیت طبیعی این سامانه به شمار می‌رود. با این حال، نتایج مطالعات انجام‌شده تاکنون شواهدی مبنی بر احتمال وقوع فوران آتشفشانی در قله دماوند در آینده نزدیک را نشان نداده است و دستیابی به ارزیابی‌های دقیق‌تر، مستلزم گردآوری حجم گسترده‌ای از داده‌های مرتبط با شاخص‌های فعالیت آتشفشانی و تداوم مطالعات پایش خواهد بود.