به گزارش می متالز، اخیرا مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارشی اعلام کرد: «حجم بالایی از منابع ورودی صندوق توسعه ملی توسط سه بخش مورد تأکید (بخشهای خصوصی، عمومی غیردولتی و تعاونی) در اساسنامه صندوق، هزینه نشد و این موضوع بیانگر نقض شدن قواعد مالی حاکم به مدیریت درآمدهای نفتی است. طی این نقض قواعد مالی، صندوق توسعه ملی به یک صندوق ضربه گیر بودجه تبدیل شد».
در بخشی از این گزارش بازوی کارشناسی مجلس درباره میزان تسهیلات ارزی پرداختی از صندوق توسعه ملی آمده است: «براساس آخرین گزارش عملکرد صندوق توسعه ملی، مبلغ کل تسهیلات ارزی پذیرش شده توسط صندوق (اعلام وصول شده)، تا تاریخ 1397/12/29، معادل 41.18 میلیارد دلار بوده است از این مقدار معادل 39.73 میلیارد دلار به مرحله تخصیص ارز (صدور نامه مسدودی به بانک مرکزی) رسیده، و از مجموع تسهیلات ارزی مسدود شده مبلغی معادل 23.70 میلیارد دلار به طرحهای بخش خصوصی، 15.36 میلیارد دلار به طرحهای بنگاههای اقتصادی متعلق به مؤسسات عمومی غیردولتی، 96 میلیون دلار به طرحهای بخش تعاونی و 569 میلیون دلار به سایر موارد، اختصاص یافته است. شایسته ذکر است که از کل مبلغ مسدود شده برای پرداخت تسهیلات از طریق قراردادهای عاملیت ارزی، مبلغ 19.21 میلیارد دلار با همکاری بانکهای عامل و بانک مرکزی به مرحله پرداخت قطعی به متقاضیان رسیده است».
نحوه تقسیم اعتبارات ارزی مسدود شده صندوق توسعه ملی در قالب عاملیت ارزی به بخشهای مختلف اقتصاد کشور در جدول زیر آمده است:
براساس بررسی های این مرکز پژوهشی، علاوه بر تسهیلات مذکور، تسهیلات ارزی دیگری بهصورت تکلیفی از منابع صندوق به طرحهای مختلف پرداخت شده که عبارتست از: «مسدود شدن 11 میلیارد و 350 میلیون دلار برای اعطای تسهیلات برای اجرای طرحهای ملی مربوط به حوزه آب، خاک و کشاورزی، مسدود شدن مبلغ 3.39 میلیارد دلار بابت اجرای بند «د» تبصره «4» قانون بودجه سال 1397، مسدود شدن مبلغ 15.8 میلیون دلار بابت اجرای بند «و» تبصره «4» قانون بودجه سال 1397 و مسدود شدن مبلغی معادل 13.38 میلیارد دلار براساس سایر تکالیف محوله به صندوق توسط مراجع قانونی. بنابراین کل مسدودیهای تکلیفی از ابتدا تا 1397/12/29 معادل 28.14 میلیارد دلار بوده است که 27.78 میلیارد دلار آن تاکنون پرداخت شده است».
براساس این گزارش، جزئیات پرداخت 28.14 میلیارد دلار مسدود شده منابع صندوق بابت تکالیف بودجهای و دولتی در جدول زیر آمده است:
مرکز پژوهش های مجلس با بیان اینکه تا پایان سال 1397 بالغ بر 67.87 میلیارد دلار جهت ارائه تسهیلات ارزی به طرحهای مختلف از منابع صندوق توسعه ملی مسدود شده که بیش از 41 درصد آن خارج از روال قوانین صندوق و در قالب مصوبات بودجهای و غیربودجهای بوده است، اعلام کرد: «ذکر این نکته ضروری است که مقایسه میزان تسهیلات پرداخت شده نسبت به مسدودی نشاندهنده این موضوع است که در هزینههای خارج از روال این نسبت حدود 99 درصد و برای مسدودیهای انجام شده در چارچوب روال صندوق 48 درصد بوده است. بدینترتیب تسهیلات ارزی پرداخت شده از طریق سازوکارهای خارج از روال صندوق نسبت به کل تسهیلات ارزی پرداخت شده بالغ بر 59 درصد بوده است».