تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۴۰۰ ، ساعت ۲۳:۴۰
کد خبر: ۲۲۲۳۶۷
در یک تحلیل بنیادی بررسی شد
‌می‌متالز - در تحلیل پیش‌رو تلاش شده که صنعت تولید دو فلز روی و سرب از نظر بنیادین مورد بررسی قرار گیرند. در بخش اول گزارش مولفه‌های جهانی این صنعت از جمله مبادی و مقاصد اصلی تولید و تجارت بین‌المللی بررسی شده و در ادامه جایگاه و ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل ایران را برای تولید سرب و روی مورد توجه قرار داده‌ایم. در بخش دوم گزارش هم قرار است مهم‌ترین شرکت‌های تولیدکننده این فلزات که اوراق آن‌ها در بازار سرمایه کشور معامله می‌شود، همین‌طور سود‌هایی که قرار است در آینده برای سهامداران تولید کنند، بررسی شود.

ماهیت روی و سرب

به گزارش می متالز، روی فلزی است به رنگ سفید مایل به آبی یا نقره‌ای که در پوسته زمین وجود دارد. فلز روی پس از آهن، آلومینیوم و مس، چهارمین فلز پرمصرف در جهان است. روی در طبیعت بیشتر به صورت سولفور یافت می‌شود. روی خالص بسیار نرم بوده در درجه حرارت معمولی ترد و شکننده است و با ضربه چکش به راحتی می‌شکند. مهم‌ترین کاربرد این فلزدر صنعت گالوانیزه و تولید آلیاژ‌هایی مانند برنج است. فلز سرب هم یک عنصر طبیعی است که در مقادیر کمی در پوسته زمین یافت می‌شود. سرب یک فلز درخشان مایل به آبی است، این فلز بسیار نرم، انعطاف‌پذیر و رسانای نسبتا ضعیف و در برابر خوردگی بسیار مقاوم، اما برای انسان سمی است.

میزان تولید سالیانه شمش روی در دنیا در سال‌های اخیر به طور متوسط ۱۳ میلیون تن بوده که چین، پرو و استرالیا از جمله مهم‌ترین تولیدکنندگان این فلز هستند. در میان کشور‌های خاورمیانه و آفریقای شمالی، ایران بعد از ترکیه دومین کشور بزرگ تولیدکننده در زنجیره ارزش سرب و روی است. کشور ایران حدود ۵ درصد از ذخایر سرب و روی دنیا را به خود اختصاص داده است.

مصارف فلز سرب و روی

سهم عمده مصرف فلز سرب در ساخت باتری‌های سرب اسیدی خودروهاست. همچنین از ورق‌های سربی در پوشش‌دهی وان‌های عملیات شیمیایی، عایق‌سازی صدا، جذب پرتو‌ها و در صنعت ساختمان‌سازی برای جلوگیری از نفوذ آب در سقف‌ها استفاده می‌شود. سهم عمده مصرف فلز روی هم در حوزه گالوانیزه کردن محصولات فلزی جهت جلوگیری از خوردگی فلزات است. به همین دلیل تقاضای روی با حجم مصرف فلزات به‌خصوص فولاد و حجم پروژه‌های عمرانی و ساخت‌وساز همبستگی نسبتا زیادی دارد. روی با مس (به شکل برنج) و با فلزات دیگر ترکیب شده تا مواد تشکیل شده در خودروها، اجزای الکتریکی و وسایل خانگی مورد استفاده قرار گیرند. این فلز همچنین در تولید اکسید روی استفاده می‌شود که در تولید لاستیک و به عنوان یک پماد محافظ پوست استفاده می‌شود.

تجارت بین‌المللی روی

نمـودار‌های گـزارش بزرگ‌ترین کشور‌هـای صادر‌کننده و واردکننده روی در جهان را نشان می‌دهد. چین، آمریکا و آلمان بزرگ‌ترین واردکنندگان و کره‌جنوبی، کانادا و بلژیک بزرگ‌ترین صادرکنندگان صنعت را تشکیل می‌دهند.

معادن ایران

۸۱ معدن سرب و روی در ایران وجود دارد که ۵۲ فقره آن‌ها معدن فعال محسوب می‌شوند. از این تعداد ۳ معدن سرب، ۴ معدن روی و ۴۵ معدن اشتراکی سرب و روی هستند. بر اساس رده‌بندی، معادن سرب و روی «مهدی‌آباد»، «انگوران»، «ایرانکوه» و «نخلک» جزو مهم‌ترین معادن این بخش در کشورمان محسوب می‌شوند. بر اساس ارزیابی‌های صورت گرفته، معدن و کارخانه تولید سرب و روی انگوران در استان زنجان هم اکنون تولیدکننده اصلی سرب و روی به شمار می‌رود و بالاترین عیار سرب و روی کشور هم متعلق به این معدن است، البته ذخایر این معدن محدود است. پروانه بهره‌برداری دو معدن بزرگ انگوران زنجان و مهدی‌آباد یزد دولتی بوده و سایر معادن به بخش خصوصی واگذار شده‌اند. بر اساس آمار‌ها ذخیره قطعی معادن سرب و روی ایران حدود ۲۱۰ میلیون تن سنگ معدن است و ظرفیت سالانه تولید کنسانتره سرب و روی حدود ۲ میلیون تن، شمش سرب ۴۲۰ هزار تن و شمش روی ۴۶۰ هزار تن است.

معدن انگوران

ذخیره قطعی این معدن در حال حاضر ۶/۱۱ میلیون تن است که ۷ تا ۱۰ میلیون تن آن اکسیدی است که ظرفیت استخراج سالانه ۸۰۰ هزار تن را دارد. ذخیره قطعی خاک سولفیدی این معدن ۲ تا ۵ میلیون تن است که ظرفیت استخراج سالانه ۵۰ هزار تن را دارد. خاک سولفیدی معدن به صورت مستقیم و بدون هیچگونه عملیات تغلیظ بهره‌برداری می‌شود. بر اساس تخمین ظرفیت و روند استخراج حال حاضر از معدن، انتظار می‌رود تا ۱۲-۱۰ سال آینده قابل استفاده باشد (حدودا سال ۱۴۱۱).

معدن مهدی‌آباد

این معدن دارای خاک اکسیدی و سولفیدی است، اما با این حال هدف اصلی از استخراج از این معدن خاک سولفیدی است، چراکه حدود ۴۵ میلیون تن ذخیره قطعی این معدن از نوع اکسیدی بوده و حدود ۱۱۵ میلیون تن از نوع سولفیدی است.

بزرگ‌ترین مشکل معدن مهدی‌آباد عیار پایین خاک آن و وجود عناصر ناخالص است، به نحوی که عیار خاک روی آن ۶ درصد و عیار خاک سرب آن ۲ درصد است. در فاز نخست این شرکت، انتظار تولید سالانه ۲ میلیون تن خاک روی و ۲۰۰ هزار تن کنسانتره روی وجود دارد (پیش‌بینی می‌شود این طرح در نیمه اول ۱۴۰۰ بهره‌برداری شود). تخمین زده می‌شود با تکمیل همه فاز‌های معدن حدود ۴ درصد از تولید روی جهان را به خود اختصاص دهد و در مجموع سالانه ۸۰۰ هزار تن کنسانتره معادل ۲۸۰ هزار تن فلز محتوی روی تولید خواهد شد.

منبع: دنیای اقتصاد

عناوین برگزیده