بهطور کل عوامل تاثیرگذار بر قیمت جهانی مس در 4 عامل خلاصه میشود که از آن جمله باید به موارد زیر اشاره کرد:
قیمت جهانی نفت
واردات چین بهعنوان بزرگترین مصرفکننده فلزات جهان
تغییرات موجودی کالاها در بورس فلزات لندن
چشمانداز اقتصاد جهانی.
در این میان در بازار داخلی مس نیز افزایش قیمتهایی که در رینگ محصولات فلزی بورس کالا دیده میشود بیشتر تحت تاثیر بازار جهانی است. سیاستهای چین نیز در بازار جهانی بسیار تاثیرگذار است و باید گفت بهصورت غیرمستقیم باید این فاکتور را نیز در محاسبات خود بگنجانیم.این روزها کارشناسان بازار مس افزایش بهای جهانی فلز سرخ را بیش از هر چیزی وابسته به سیاستهای چین میدانند، در این خصوص قبل از طرح کردن این سیاستها این سوال را باید پرسید که آیا رونقی در بخش واقعی اقتصاد رخ داده که منجر به تقاضا شود، یا این رشد تقاضا را باید از نوع سفتهبازی دید؟ایرج فرجی کارشناس بازار مس و از فعالان این بازار در این خصوص به «دنیای اقتصاد» میگوید: در این باره نمیتوان گفت که رونقی اتفاق نیفتاده و سال 96 نسبت به سال 95 برای فلزات رنگی سال بهتری بوده است، اما بحثی که درخصوص فلزات رنگی داخلی در این برهه وجود دارد آن است که آن را باید از نظر جهانی مورد بررسی قرار داد.سیاستهایی که چین در پیش گرفته، قیمت جهانی را به سمت رشد سوق داده است، دولت چین در 7 ماه ابتدایی سال 2017 واردات مس به این کشور را کاهش داد، در این باره آمار واردات مس به چین در 7 ماهه ابتدایی سال 2017 نسبت به مدت مشابه سال 2016 با کاهش مواجه شده است.
این موضوع دو دلیل عمده داشت:
تولید داخلی این کشور به دلیل سیاستهای توسعهای که مدنظر آن بود، افزایش یافته بود.
شاهد رواج سیاستهایی که به سیاستهای کنترلی موسوم شد بودیم که موجب کاهش واردات به این کشور شد.
موضوعی که در حال حاضر مطرح میشود این است که به نظر میرسد بعد از کاهش قیمتی که در سالهای گذشته با سرعت و شدت اتفاق افتاده، این بازار به میزان زیادی در وضعیت صعودی قرار گرفته که اصلیترین دلیل این موضوع را مجددا باید مبحث چین دانست؛ به این دلیل که بخش «مستغلات» و به خصوص «انرژی» در این کشور رونق گرفته، از طرف دیگر نرخ «پریمیوم»ها برای کاتد مس افزایش پیدا کرده که این افزایشها را عمدتا در بیمههای حمل و حقالعملکارهایی که انجام میشود باید دید و این دو موضوع تاثیر زیادی روی بهای جهانی مس دارد.در هفته گذشته بهای هر تن مس در بالاترین رقم به حدود 6 هزار و 400 دلار نیز رسید که این رقم در سه سال اخیر بیسابقه بوده است.
پیشبینی آینده مس داخلی و جهانی
فرجی درخصوص رکود در بازار مس داخلی با اشاره به روی کار آمدن مجدد دولت قبل بر این باور است: مطمئنا رکود در بازار ماندگار نخواهد بود و در بازه 4 ساله دومی که دولت بر سر کار خواهد بود، این بازار رونق خواهد گرفت. فعلا در بازارهای جهانی پیشبینی روند صعودی محتمل خواهد بود، با توجه به برآیند اتفاقاتی که در شرف وقوع است،حالت عکس این موضوع که همان افت قیمتی در بازار مس است در حالتی اتفاق خواهد افتاد که سیاستهای غالب تغییر کنند که در حال حاضر روند رشد قیمتها ادامهدار خواهد بود.
وی درخصوص وضعیت بقیه بازارها و فلزات پایه به خصوص آلومینیوم بر این باور است: از آنجا که فلزات رنگی مقداری در ارتباط با یکدیگر هم هستند، بازار فلزاتی مانند آلومینیوم هم افزایش قیمت را تجربه خواهد کرد و در کل باید گفت بازار فلزات پایه پررونق خواهد بود.این کارشناس بازار مس درخصوص تاثیرات بازار ارز روی بازار مس میگوید: معمولا روند اقتصاد کشور به این شیوه است که روند افزایش قیمت دلار افزایش قیمت کالاهای اساسی را هم در پی دارد، شاید در برخی مواقع این ارتباط را نتوان بهصورت کامل ارزیابی کرد ولی منکر این تاثیر نمیتوان شد. در این باره افزایش قیمت دلار روی افزایش قیمت مس هم میتواند تاثیر مستقیم بگذارد.
قیمت دلار در دو سال گذشته تغییر داشته ولی چشمگیر نبوده است، به این دلیل که در سه سال اخیر نرخ ارز بین 3 هزار و 700 تا 3 هزار و 800 تومان در نوسان بوده که این موضوع به کنترل نرخ ارز از سوی دولت بازمیگردد.با توجه به نرخهای موجود ارز که وجود دارد تغییرات آنچنانی که در وضعیت بازار مس متاثر از بهای ارز دیده نشده است. وی درخصوص پیشبینی که از روند قیمت جهانی مس در چشمانداز کنونی دیده میشود بر این باور است: پیشبینیها حاکی از آن است که حداقل در بازه 6 ماهه این قیمتها شکسته نشود، مگر در مواقع استثنایی شرایط برای کاهش قیمتها فراهم شود. در این رابطه این رشد، رشد حبابی نیست و این افزایش قیمت بیشتر منطقی انگاشته میشود و به دلیل سیاستهای جهانی و به ویژه سیاستهای کشورهای واردکننده و تولیدکننده است که اتفاق افتاده است.زمانی که قیمتها در بازه زمانی کوتاهمدتی بهصورت حبابی رشد میکنند، این امکان وجود دارد که هر لحظه هم قیمتها شکسته شده و به حالت قبل بازگردد، ولی یک رصد کوچک در وضعیت کنونی بازار مس نشان میدهد که قیمتها ساز و کاری دارند که باعث شده روند صعودی را از اوایل 2016 بهصورت جدی در پیش بگیرند.
حال با توجه به موجودی انبارها به خصوص موجودی فیزیکی که در انبارهای بورس فلزات لندن گزارش شده است، پیشبینی میشود که افزایش قیمتهای جهانی ادامه دار باشد، البته وقتی قیمتها افزایش پیدا میکند، خریداران یک مقدار با احتیاط بیشتری دست به معامله میزنند؛ چراکه امکان ریزش قیمت هم وجود دارد.پیشبینی میشود این روند در کوتاهمدت ادامهدار باشد. این کارشناس بازار مس معتقد است این موضوع را نهتنها در بحث فلزات رنگی و مس بلکه در بحث فولاد شاهد هستیم که سیاستهای چین به همین منوال و روی بازار تاثیر گذاشته و قیمتها به نوعی در بازارهای جهانی به سطح قیمتی 2014 هم ممکن است بازگردند.به گفته این کارشناس بازار مس کماکان سایه رکود در بازار وجود دارد، در واقع موضوع قابل اشارهای که بخواهیم حول آن در بازار داخل مانور دهیم، وجود ندارد، اما این موضوع قابل توجیه است که زمانی که بهای جهانی با جهش مواجه میشود، ناخودآگاه بهای فلزات در بازار داخلی هم به همان تناسب (هرچند با فاصله زمانی) با تاثیرپذیری از این روند مواجه میشود و نمیتوان از این روند چشمپوشی کرد.