![بازدید سرزده پزشکیان از یک سازمان دولتی/ گله رئیسجمهوری از وضعیت این پروژهها بازدید سرزده پزشکیان از یک سازمان دولتی/ گله رئیسجمهوری از وضعیت این پروژهها](/files/fa/news/1403/6/1/558452_834.jpg)
به گزارش میمتالز، تراز تجاری (بدون احتساب نفت خام) در اردیبهشت ماه منفی ۴۷۴ میلیون دلار برآورد شده است، این رخداد به علت جهش ۸۷ درصدی واردات در این ماه بوده است.
بنا بر آخرین آمار منتشر شده بانک مرکزی از تراز پرداختها، ارزش صادرات اقتصاد ایران در اردیبهشت امسال ۴٫۸ میلیارد دلار بوده است، این در حالیست که در همین ماه ارزش واردات به داخل کشور نزدیک به ۵٫۳ میلیارد دلار برآورد شده است.
بر این اساس تراز تجاری اقتصاد کشور پس از اینکه بعد از پنج ماه در فروردین مثبت شده بود، بار دیگر در دومین ماه سال ۱۴۰۱ منفی شد.
بررسیها نشان میدهد رشد واردات ماهانه در اردیبهشت ماه نسبت به فروردین بالغ بر ۸۷ رصد رشد داشته است، این شاخص در بازه زمانی سال گذشته تنها حدود ۳۳ درصد بوده است.
جهش واردات در حالی در اردیبهشت ماه رخ داده است که تقریبا از اوایل همین ماه شاهد افزایش در نرخ ارز بودهایم. در این گزارش به بررسی تراز تجاری و همچنین ارزش صادرات و واردات شکل گرفته در اقتصاد ایران در ۱۴ ماه گذشته پرداخته شده است.
بررسیها نشان میدهد ارزش صادرات ماهانه غیر نفتی اقتصاد ایران در سال گذشته نوسانات زیادی داشته است. کمترین مقدار صادرات غیر نفتی سال ۱۴۰۰ در فروردین ماه به ارزش ۲ میلیارد و ۹۶۸ میلیون دلار رقم خورده است.
در دو ماه بعدی با روند صعودی در افزایش صادرات مواجه بودهایم و این رقم در خرداد ماه به بالغ بر ۴٫۳ میلیارد دلار رسید، این رقم بالاترین مقدار صادرات غیر نفتی در شش ماهه نخست سال بوده است.
اما از خرداد ماه بار دیگر روند نزولی در ارزش صادرات شکل گرفت. لازم به ذکر است رقم صادرات با احتساب میعانات گازی است. بالاترین مقدار صادرات غیر نفتی کشور در سال گذشته در مهر ماه به ارزش ۵ میلیارد و ۲۶۸ میلیون دلار رخ داده است، حجم صادرات انجام شده در این ماه بالغ بر ۱۵ میلیون تن بوده است. به مانند روند قبلی باز هم صادرات در روند نزولی قرار گرفت و در دی ماه به ۳٫۶ میلیارد دلار رسید.
رقم صادرات غیر نفتی از حدود ۴٫۷ میلیارد دلار در بهمن ماه به ۵ میلیارد و ۱۰۳ میلیون دلار در اسفند ماه رسید.
به بیان دیگر در ماه پایانی سال ارزش صادرات غیر نفتی کشور حدود ۴۰۰ میلیون دلار افزایش یافت. اما این روند صعودی نتوانست در سال جدید نیز تداوم داشته باشد و این رقم در فروردین ماه ۱۴۰۱ به رقم ۳٫۷ میلیارد دلار رسید.
این رقم در حدود میزان صادرات دی ماه سال گذشته بوده است. ارزش صادرات غیر نفتی به طور کلی معمولا در ابتدای سال با یک کاهش مواجه مواجه میشود کهای رخداد در سال جاری نیز تکرار شد.
اما رقم صادرات فروردین ۱۴۰۱ در مقایسه با فروردین ۱۴۰۰ به شکل قابل توجهی بالاتر بوده است.
ارزش صادراتی غیر نفتی ماهانه کشور با بالغ بر ۱٫۱ میلیارد دلار افزایش نسبت به فرورین، به رقم ۴ میلیارد و ۸۱۷ میلیون دلار رسیده است. به بیان دیگر صادرات ماهانه در دومین ماه از سال جاری نسبت به فروردین حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است، بررسیها نشان میدهد رشد این شاخص در بازه زمانی مشابه سال قبل تنها ۱۳ درصد بوده است.
از این حیث میتوان عنوان کرد میزان وضعیت صادرات نسبت سال گذشته بهبود یافته است.
به غیر از یک نوسان مقدار واردات در ماههای مرداد و شهریور ۱۴۰۰، میتوان گفت که روند واردات در سال گذشته صعودی و فزاینده بوده است، به گونهای که میزان واردات ماهانه از ۲٫۷ میلیارد دلار در فروردین ماه به ۵٫۱ میلیارد دلار در بهمن ماه رسیده است.
بالاترین میزان واردات اقتصاد ایران در سال گذشته در شهریور ماه به ارزش ۶ میلیارد و ۴۹۰ میلیون تومان به ثبت رسیده است. همچنین کمترین مقدار نیز در مرداد ماه به ارزش ۲ میلیارد دلار بوده است.
رقم واردات در ماه پایانی سال ۱۴۰۰ به ۶٫۴ میلیارد دلار رسید، بر این اساس افزایش مقدار واردات ماهانه در اسفند ماه نسبت به بهمن بالغ بر ۱٫۳ میلیارد دلار بوده است.
به مانند صادرات در شاخص واردات نیز در فروردین امسال با کاهش جدی در واردات مواجه بودهایم، این شاخص در نخستین ماه سال جاری به ۲ میلیارد و ۸۲۴ میلیون دلار کاهش یافته است.
ارزش واردات ماهانه با ۲٫۴ میلیارد دلار افزایش نسبت به ماه نخست سال، به ۵ میلیارد و ۲۹۱ میلیون دلار رسیده است. به عبارت دیگر واردات ماهانه اقتصاد ایران در اردیبهشت بالغ بر ۸۷ درصد افزایش یافته، چنانچه رشد واردات در همین بازه زمانی در سال ۱۴۰۰ را محاسبه کنیم متوجه جهش بالای واردات در سال جاری میشویم.
رشد این شاخص در ماه دوم سال گذشته تنها ۳۳ درصد برآورد شده است. پیشبینی میشود با توجه به افزایش نرخ در خرداد ماه، روند صعودی واردات در خرداد تکرار نشود.
تراز تجاری یکی از اصلیترین اجزای تراز پرداختها است که تحلیل آن در اقتصاد کلان بسیار حائز اهمیت است، چراکه کسری یا مازاد تراز پرداختها بر روی بسیاری ار متغیرهای کلان اقتصادی تاثیرگذار است.
از میان دوازده سال گذشته در پنج ماه میزان صادرات بیش از واردات بوده یا به بیان دیگر تراز تجاری ماهانه مثبت بوده است و در هفت ماه نیز میزان واردات بیش از صادرات بوده است. تراز تجاری اقتصاد ایران در سال گذشته منفی ۴ میلیارد و ۴۸۲ میلیون دلار برآورد شده است.
یکی از عمدهترین دلایل کاهش صادرات در ماههای پایانی ۱۴۰۰، کاهش رشد تولید کالاهای واسطه در کشور بوده است، به گونهای که میانگین رشد ماهانه تولید کالاهای واسطهای در شش ماهه دوم سال گذشته منفی برآورد شده است.
با توجه به اینکه کالاهای واسطهای عموما کالاهای صادراتی اقتصاد ایران هستند، کاهش رشد تولید در اینگونه اقلام به معنی کم رونق شدن صادرات است. بررسیها نشان میدهد در فروردین ماه امسال مانند فروردین ۱۴۰۰ تراز تجاری مثبت بوده است.
تراز تجاری که در نخستین ماه سال به شکل مناسبی مثبت به ثبت رسیده بود با جهش واردات در اردیبهشت ماه برای بار دیگر منفی شد. به بیان دیگر در دومین ماه از بهار ۱۴۰۱ میزان واردات در اقتصاد ایران ۴۷۴ میلیون دلار بیشتر از صادرات غیر نفتی بوده است که نسبت به مقدار همین شاخص در ماه مشابه سال قبل حدود ۱۰۰ میلیون دلار بیشتر بوده است.
تراز تجاری در حالی در اردیبهشت ماه مثبت بوده است که تقریبا از اوایل این ماه شاهد افزایش در قیمت دلار بودهایم. با وجود اینکه جهش اصلی نرخ ارز در روزهای پایانی اردیبهشت ماه و آغازین خرداد بوده است، باز هم انتظار نمیرفت که با این جهش در واردات مواجه شویم.
چنانچه در ماههای آتی علی رغم افزایش بالای نرخ ارز شاهد مثبت شده تراز تجاری نباشیم، میتوان گفت که صادرات و واردات اقتصاد ایران بی کشش یا کم کشش است.
منبع: تجارت نیوز