![بازدید سرزده پزشکیان از یک سازمان دولتی/ گله رئیسجمهوری از وضعیت این پروژهها بازدید سرزده پزشکیان از یک سازمان دولتی/ گله رئیسجمهوری از وضعیت این پروژهها](/files/fa/news/1403/6/1/558452_834.jpg)
به گزارش میمتالز، تورم در ارزش سهام بسیاری از شرکتها دیده نشده و در سالجاری ممکن است که این فاصله تورم با ارزش سهام شرکتها کمتر شود. این مطلب را سیدمحمدجواد میرطاهر، مدیرعامل گروه مالی صبا تامین در پاسخ به این پرسش که ارزش سهام شرکتها تا چه اندازه با توجه به تورم افزایش یافته است، عنوان کرد و گفت: بازار سرمایه در سالجاری اگر گرفتار ریسکهای سیستماتیک نشود که عمدهترین آنها قیمتگذاری دستوری، فروش صادراتی و نرخ ارز شرکتها و نرخ بهره و محدودیت انرژی است، رشد خوبی خواهد داشت. در سال جدید هم افزایش سودآوری خواهیم داشت و هم این احتمال وجود دارد که شاهد رشد نرخ ارز باشیم که روی بازار سرمایه دلارمحور موثر است. البته ممکن است در حوزه سیاست نیز شاهد گشایشهایی باشیم که سبب رشد بازار سرمایه میشود.
سیدمحمدجواد میرطاهر مدیرعامل شرکت گروه مالی صبا تامین عنوان کرد: تا پیش از این شرکت صبا تامین یک شرکت سرمایهگذاری با سازوکار خرید و فروش سهام بود، اما هم اکنون تبدیل به گروه مالی یا هلدینگ شده و باید افق دید خود را بلندتر از قبل کند.
در حال حاضر شرکت سرمایهگذاری صبا تامین، به عنوان بزرگترین شرکت سرمایهگذاری ایران، در روزهای پایانی سال ۱۴۰۱ تبدیل به گروه مالی شده است و بزرگترین گروه مالی از حیث ارزش بازار به شمار میرود. صبا تامین پنج شرکت تابعه دارد که در حوزه بازار سرمایه فعال هستند.
سیدمحمدجواد میرطاهر با برشمردن مزیتهای تبدیل شدن به گروه مالی عنوان کرد: در گروه مالی عملیات خدمات مالی به شدت تسهیل میشود. مجموعه صبا تامین به عنوان بازوی اجرایی شستا تا پیش از این ماهیت گروه مالی شدن را نداشت. در ایران در حوزه سرمایهگذاری بیش از ۱۴۰ شرکت سرمایهگذاری وجود دارد، اما در حوزه گروه مالی حدود ۱۴ تا ۱۵ شرکت فعالیت دارند و عمده گروههای مالی که وجود دارند، زیر نظر بانکها تعریف شده اند یا گروههایی هستند که اشخاص خصوصی سهامدار آنها هستند. از این رو گروه صبا تامین از این جهت منحصربه فرد است که تنها گروه مالی است که علاوه بر اینکه سهامدار بانکی ندارد، سهامدار خصوصی نیز ندارد و نهایتا ذیل یکی از شرکتهای بازنشستگی تعریف شده است.
وی با بیان اینکه هدف اصلی این گروه مالی این است که به صورت غیرمستقیم سود شستا، سود سازمان تامین اجتماعی و در نهایت سود مجموعه وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی را افزایش دهد، افزود: زمانی که به تامین مالی، مشاوره سرمایهگذاری، فعالیت در حوزه بیمه و تامین مالی پروژه این گروه کمک شود، افزایش میان مدت سودآوری و در نهایت سودآوری کل مجموعه اتفاق خواهد افتاد. از سوی دیگر گروه مالی صباتامین از این جهت نیز میتواند منحصربه فرد باشد که علاوه بر ارائه خدمات مالی و سرمایهگذاری، پرتفوی خوبی ذیل شرکتهای شستا دارد؛ از جمله سهامدار عمده تاپیکو، تاصیکو و تیپیکو است و برخی شرکتها از قبل سهامدار آنها بوده و برخی بانکها نیز هستند. برنامه ما در حوزه سهام این است که به سمت سهامهایی پیش برویم که دی پی اس محور و مبتنی بر سود نقدی هستند. البته در پرتفوی خود، بانکها را نیز داریم که روند ۱۰ ساله آنها نشان میدهد بانکها در حوزه سود نقدی به نسبت سهام مبتنی بر سهام دلارمحور به شدت عقب مانده اند.
مدیرعامل (شرکت) گروه مالی صبا تامین در ادامه با توضیح این مطلب که گروه مالی شدن به معنای هلدینگ شدن و هلدینگ شدن به این معناست که روند اصلاح پرتفوی را روی سهام دی پی اس محور پیش ببریم، توضیح داد: تا پیش از این سبد سهامی صبا تامین به ساختار هلدینگ، نزدیکتر از ساختار شرکت سرمایهگذاری بود. وی ادامه داد: از سوی دیگر از آنجا که شرکت ما فرابورسی بود، شرط هیات پذیرش بورس تهران این بود که ما باید هلدینگ شویم، بنابراین الزام بود که به سمت گروه مالی شدن پیش برویم. صبا تامین جزو اهرمیترین شرکتهای سرمایهگذاری ایران به شمار میرود. اهرمی شدن شرکت به این معناست که باید کل دارایی خود را فریز (محدود) کند تا اوراق و وام بیشتری بگیرد و فشار این اهرم بیشتر خواهد شد، در نتیجه پس از مدتی این شرکت باید کل دارایی هایش را بابت بدهی بدهد و شرکت تسویه کامل خواهد شد. این درحالی است که ما این روند را برعکس کردیم؛ به این ترتیب سهامدار عمده و خرد و حقیقی ما در میان مدت به شدت منتفع خواهند شد و بنیه شرکت افزایش مییابد. البته هم اکنون اساسنامه گروههای مالی و هلدینگ در سازمان بورس به یک شکل هستند، اما در آینده ممکن است این قانون تغییر یابد و گروههای مالی نسبت به هلدینگها مزیت بیشتری پیدا کنند.
میرطاهر با بیان اینکه یکی از اهداف اصلی این شرکت ارائه خدمات مالی بهتر برای وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی است، تصریح کرد: با تبدیل شدن این شرکت به گروه مالی، صبا تامین قادر است از فرابورس وارد بورس تهران شود. در مجموعه این شرکت تمام خدمات مالی از جمله شرکت سبدگردان، صندوقهای متعدد سرمایهگذاری، صندوقهای مشترک سهامی، کارگزاری بیمه، شرکتهای مرتبط با آی تی بازار سرمایه و شرکت دانش بنیان مشغول فعالیت هستند. همچنین تیم صبا تامین پروژههای تامین مالی را طراحی و عملیاتی کرده است و بزرگترین تامین مالی تاریخ بازار سرمایه را (در زمان خود) به میزان ۴هزار میلیارد تومان برای سازمان تامین اجتماعی انجام داده و همچنین ۴هزار میلیارد تومان اوراق برای شستا منتشر کرده است. در آبان سال ۱۴۰۱ نیز به میزان ۲هزار میلیارد تومان اوراق برای صبا تامین منتشر کردیم.
مدیرعامل شرکت گروه مالی صبا تامین با اشاره به حرکت این شرکت به سمت کیفی کردن سود و دی پی اس محور و امنیت سود پایدار در بلندمدت گفت: این امر منجر به این مساله شد که رتبه یک بازده فروش در ۱۰۰شرکت برتر را کسب کنیم. در این راستا دی پی اس سهم را از ۳۹ به ۵۹درصد افزایش دادیم که رقم قابل توجهی است. همچنین تا پیش از این سرمایه شرکت ۳هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان بود که طی یک سال و چند ماه گذشته آن را به نزدیک ۴ برابر یعنی ۱۱هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان افزایش دادیم که به این ترتیب بزرگترین زیرمجموعه شستا از حیث سرمایه محسوب میشویم. برای نخستین بار در صبا تامین سود ۷۰ درصدی تقسیم کردیم که تا پیش از این، سود ۹۰درصد تقسیم میشد و طی کمتر از ۵ ماه، افزایش سرمایه را از محل سود انباشته انجام دادیم.
میرطاهر با بیان اینکه یکی دیگر از مهمترین اقدامات انجام شده اخذ کرسی هیات مدیره در تمامی ارکان بازار سرمایه از جمله بورس، فرابورس، بورس انرژی، بورس کالا، کانون نهادهای سرمایهگذاری و کانون کارگزاران بورس اوراق بهادار بوده است، ادامه داد: عملکرد تمام شرکتهای ما شفاف هستند. در همین راستا معاونت امور شرکتها را راه اندازی کردیم و تمرکز خود را بر شرکتها به شدت افزایش داده و از آنها حمایت کردیم و سرمایه شرکتها را افزایش دادیم؛ به این ترتیب تمام شرکتها و زیرمجموعههای صباتامین از حیث سرمایه بزرگتر شده اند. همچنین برای شرکتها، داشبورد مدیریتی تعریف کردیم و در کل در حوزه شرکت داری، به شرکتها نظم داده ایم.
وی با اشاره به دانش بنیان کردن شرکتهای زیرمجموعه صبا تامین افزود: یکی از اقدامات دیگر ما دانش بنیان شدن شرکت خدمات مدیریت صبا بود. همچنین برای شستا، شاخصی ایجاد شد تا با متلاطم شدن بازار سرمایه، بالا و پایین رفتن سهام شستا و نوسان قیمت سهام را رصد کنیم. همچنین عملیات الگوریتم در حوزه بازارگردانی ایجاد کردیم که بزرگترین الگوریتم از لحاظ بیشترین نماد در بازار سرمایه است و بیش از ۱۰درصد بازار سرمایه را شامل میشود چرا که ما حدود ۸۰ نماد را بازارگردانی میکنیم.
مدیرعامل شرکت گروه مالی صبا تامین با بیان اینکه تا پیش از این در مجموعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صندوق کالایی طلا نداشتیم، گفت: در شرکت سبدگردان اندیشه صبا برای نخستین بار صندوق طلای نفیس را راه اندازی کردیم که به سرعت فروش رفت و هم اکنون جزو صندوقهای خوب بازار سرمایه به شمار میرود. همچنین صندوق مجوز پذیره نویسی اوراق دولتی با نماد دیبا را گرفته ایم. صندوق اندیشه ورزان صبا هم به عنوان صندوق درآمد ثابت ما مشغول فعالیت است که دارایی تحت مدیریت این صندوق هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بود که هم اکنون به بالای ۵هزار میلیارد تومان رسیده و بیش از سه برابر شده است. علاوه بر این زیرساختهایی برای پذیرش مشتریان خرد ایجاد کردیم. هدف ما یکپارچه کردن صبا تامین است و قصد راه اندازی سامانه یکپارچه مشتریان را داریم تا خدمات یکپارچهای به آنها ارائه کنیم.
مدیرعامل (شرکت) گروه مالی صبا تامین با اشاره به ایجاد سامانه ریسک به ریسک برای کارگزاری بیمه گفت: در راستای فعالیت این حوزه نیز برای نخستین بار در شستا مانور خسارت احتمالی راه اندازی کردیم. همچنین برای نخستین بار پروفایل تشخیص ریسک برای شرکتها در حوزه بیمه تشکیل دادیم. میرطاهر با اشاره به ایجاد زیرساخت پذیرش غیرحضوری، در حوزه بورسکالا نیز افزود: در بورسکالا بیش از ۵۰درصد عرضه محصولات شرکت ذوبآهن را که در کارگزاریهای مختلف ارائه میشد، در کارگزاری صبا تامین متمرکز کردیم. همچنین توانستیم قرارداد نفتی و متامال را برای نخستین بار در بورس انرژی راه اندازی کنیم.
وی با بیان اینکه در حوزه تامین مالی، ۳۵۰۰ میلیارد تومان برای صندوق بازنشستگی تامین مالی انجام داده ایم، تصریح کرد: بیمه مسوولیت حرفهای مدیران را برای شرکت شستا انجام دادیم و تعامل سازندهای نیز با بانک توسعه تعاون داشتیم. ضمن تقویت شرکتهای تابعه، ساختار سازمانی شرکت را تغییر دادیم و در حوزه منابع انسانی سازوکارها را بهبود بخشیده ایم. در کل هلدینگ بیش از ۲۵۰ نفر نیروی انسانی و در خود صبا تامین حدود ۶۲ نفر مشغول به کار هستند. در حوزه کارگزاری هم صبا تامین در سال گذشته رتبه چهارم و پنجم بورسکالا و بازار اوراق را به خود اختصاص داده بود.
مدیرعامل شرکت گروه مالی صبا تامین با اشاره به اینکه در زمینه بورس تهران موافقت هیات پذیرش تهران را برای انتقال از فرابورس به بورس گرفته ایم و سال آینده وارد بورس خواهیم شد، توضیح داد: در حوزه شستا در حوزه هم افزایی نیز اقدامات مهمی انجام دادیم. صبا تامین در حوزههای مختلف که قادر به ارائه خدمات بود، وارد عمل شد و نه تنها در شستا بلکه در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی این هم افزایی را ایجاد کردیم و بسیاری از شرکتهای این مجموعهها از خدمات ما استفاده میکنند. در حوزه بینالمللی نیز برنامه ریزیهایی انجام داده ایم و در این راستا برای نخستین بار اوراق ارزی را با همکاری بانک مرکزی و برخی بانکها منتشر خواهیم کرد.
میرطاهر با اشاره به برنامههای آتی شرکت توضیح داد: در آینده اصلاح پرتفو را ادامه خواهیم داد و به سمت سود نقدی سهام و دی پی اس محور شدن پیش خواهیم رفت. در گروه مالی صبا تامین مجموعه شرکت واسپاری و لیزینگ نداریم و یکی از برنامههای ما تاسیس شرکت لیزینگ است. لیزینگها برای وصول مطالبه خود دچار چالش هستند و ما برای لیزینگ به سمت اعتباردهی خرد که در حوزه ما عمدتا بازنشستگان هستند، پیش میرویم تا دچار چالش سایر لیزینگها نشویم.
وی با بیان اینکه اقدام دیگر ما، انجام فرآیند عرضه و پذیرش شرکتهای شستا و شرکتهای سازمان تامین اجتماعی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در بورس و فرابورس است، گفت: روند بورسی کردن شرکتها را نیز پیگیری میکنیم. در ابتدای سال ۱۴۰۱ سیمان آبیک را در بورس عرضه کردیم و عرضه آن جزو بزرگترین شرکت سیمانی ایران بود. سال گذشته به واسطه چالشهای بازار سرمایه، شرایط عرضه اولیه در سال ۱۴۰۱ دچار وقفه شد، اما توانستیم سیمان آبیک را عرضه کنیم. در سالجاری به فکر عرضه اولیه آنتی بیوتیک سازی، نفت صبا، رایتل و... هستیم. به دنبال این موضوع هستیم که نفت ستاره خلیج فارس را عرضه اولیه کنیم که در نوع خود یک اتفاق تاریخی به شمار میرود. همچنین در حال برطرف کردن مشکلات سنگآهن مرکزی هستیم که ۱۹درصد سهام آن را داریم و آن را عرضه اولیه کنیم.
وی افزود: همچنین بهبود ساختار حاکمیت شرکتی در شرکتهای تابعه را در دست اقدام داریم و در این راستا هیات مدیرههای سهنفره را پنجنفره کرده ایم. همچنین مرکز خدمات مشتریان را راه اندازی کرده و تلاش میکنیم که آن را یکپارچه کنیم که این امر به پیشگیری از فساد خواهد انجامید.
میرطاهر با اشاره به اینکه به دنبال ایجاد تاسیس نخستین صندوق سرمایهگذاری بخشی در حوزه پتروشیمی هستیم، ادامه داد: اندازه این صندوق بالای ۱۰۰ میلیارد تومان است. پس از پتروشیمی به معدن و فلزات اساسی نیز ورود خواهیم کرد. یک برنامه به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشنهاد داده ایم که در قالب صندوقهای بخشی میتوان این صندوق را ادغام و یکپارچه کرد. همچنین یکی از مهمترین برنامههای ما در حوزه بینالملل، اوراق ارزی مبتنی بر حواله است.
وی ضمن تشریح اقدامات گروه مالی صبا تامین در حوزه بینالملل نیز گفت: برنامه ما طراحی مدلهای تامین مالی شرکتهای خارجی به ویژه شرکتهای روسی و چینی است که نیازمند این است که مدلهای بهینهای طراحی کنیم. همچنین توسعه زیرساختی نرم افزاری فناوری و مالی (فینتک) را در دست اقدام داریم. علاوه بر این به دنبال راه اندازی صندوق پیای هستیم. همچنین کمیته نوآوری صبا را ایجاد کرده تا در مرکز نوآوری شستا نقش آفرین باشیم. در حوزه این شورتک (فناوری بیمه) هم کارگزاری بیمه را فعال خواهیم کرد. برنامه دیگر ما این است که کنترل مدیریت یک شرکت بیمه را در دست بگیریم. در شرکتهای بیمه سهامدار هستیم، اما سهامدار کنترل مدیریتی نداشته ایم.
وی با بیان اینکه موضوع مغفول مانده در صبا تامین، حوزه آموزش و توسعه سرمایه انسانی است، از راه اندازی آکادمی صبا به عنوان بازوی آموزشی مجموعه در آیندهای نزدیک خبر داد و گفت: ما بازوی تامین مالی از طریق بازار سرمایه برای مجموعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و جزو اولینها از حیث ابعاد تامین مالی در بازار سرمایه هستیم. در یکی دو سال اخیر حجم تامین مالی که انجام دادیم، به بالای ۲۰هزار میلیارد تومان میرسد.
میرطاهر با تاکید بر اینکه ما باید دو سو توان (دوگانه یا دووجهی) کار کنیم، گفت: به این معنی که با یک بازو باید تامین مالی، مشاوره سرمایهگذاری، حوزه کارگزاری بیمه، حوزه سبدگردانی و بازارگردانی انجام بدهیم و با یک بازوی دیگر باید سودسازی باکیفیت انجام دهیم و همزمان اصلاح پرتفوی را به جلو برده و بتوانیم سود پایدار برای مجموعه ایجاد کنیم. از سوی دیگر باید گروه مالی در ارائه خدمات مالی متمرکز شود؛ بنابراین علاوه بر سودآوری باید ارائه خدمات مالی نیز داشته باشیم، از این روست که باید دو سو توان این کارها را پیش ببریم.
مدیرعامل شرکت گروه مالی صبا تامین در پاسخ به این پرسش که مهمترین چالشهای پیش روی شما چیست، گفت: چالشهای مجموعه ما در دو دسته قابل تقسیم بندی است؛ یکی چالشهای ناشی از ریسکهای سیستماتیک است که مختص کل بازار سرمایه است. دسته دوم ریسکهایی است که ماهیت آنها در نهادهای عمومی تعریف شده است. یکی از مهمترین چالشهای ریسکهای سیستماتیک، قیمتگذاری دستوری است. در حوزه سرمایهگذاری برای سودآوری پایدار از طریق اوراق بهادار و سایر داراییهای دیگر باید اطمینان وجود داشته باشد. در این راستا سودآوری شرکتها با قیمتگذاری دستوری دچار چالش میشود که پس از آن بازار سرمایه متاثر از آن خواهد شد.
میرطاهر با بیان اینکه ریسک دیگر، مربوط به بودجه عمومی است، افزود: سایر ریسکها نیز مربوط به عوارض صادراتی و نرخ مواد اولیه هستند. موضوع دیگر، مباحث نرخ ارز است. نرخ ارز، چالش همیشگی اقتصاد ایران است. مشکل شرکتها در زمینه نرخ ارز مربوط به این موضوع میشود که آیا نرخ ارز نیمایی است یا خیر؟ افزایش نرخ بهره، چالش دیگر است که برای کنترل تورم انجام میگیرد و به عنوان ریسک به بازار سرمایه منتقل میشود. ریسک بعدی، اوراقی است که دولت منتشر میکند که عمدتا باید این اوراق را شرکتها منتشر کنند که از مسیر افزایش سرمایه شرکتها، منجر به افزایش تولید و سودآوری و شکوفایی اقتصاد شود.
وی با اشاره به اینکه ریسکهای دیگر، مربوط به قوانین و مقررات متعدد است، ادامه داد: قطعی برق و گاز و محدودیت انرژی ریسک دیگر است. با ریسک قیمتهای جهانی نیز روبه رو هستیم که مربوط به کامودیتیها و نفت است. اگر قیمت جهانی متلاطم شود، روی بازار سرمایه ایران موثر خواهد بود. با توجه به این موضوع که بودجه ایران متاثر از نفت خواهد بود، میتواند عامل اثرگذار باشد.
مدیرعامل شرکت گروه مالی صبا تامین با بیان اینکه ریسکهای مربوط به خود ما، ناشی از ریسکهای صندوقهای بازنشستگی است، توضیح داد: سازمان تامین اجتماعی حجم وسیعی مطالبه از دولت دارد و دولت باید این مطالبات را بهتدریج تسویه کند. سال گذشته به دستور رئیس جمهور بخشی از این مطالبات را در قالب سهام تسویه کردند. این همواره چالشی بزرگ است که در تامین اجتماعی و صندوق بازنشستگی به دلیل محاسبات اکچوئری (محاسبه ریسک) نامناسب همواره با تامین نقدینگی روبه رو هستیم و این مشکلات به شرکتهایی که ذیل آنها قرار دارد، میرسد.
همواره در مجموعههای تامین اجتماعی و شستا تقسیم سود حداکثری انجام میگیرد و شرکت سود خود را برای حقوق بازنشستگان تقسیم میکند و برای توسعه پروژهها با کمبود نقدینگی روبه رو میشود. دولت تاکید میکند که برای رفع این مشکل دارایی بفروشید که دارایی فروختن جیب به جیب کردن است و فایدهای نخواهد داشت. برخی مواقع نیز داراییها خریدار ندارد. دارایی فروختن باید به صرفه باشد و سازوکار درست داشته باشد. برای سودآوری شرکتها باید اصلاح پرتفوی انجام بگیرد و شرکت زیان ده را از زیان خارج کرد. میرطاهر با بیان اینکه صندوقهای بازنشستگی چالش کشور محسوب میشوند، تصریح کرد: به این ترتیب سهم دولت انباشته شده و ارزش خود را از دست میدهد که دولت برای حل این مشکل، شرکتهای خود را واگذار میکند. بزرگترین چالش این است که باید شرکتها به درستی ارزش گذاری شده و آنها را گرانتر نفروشند؛ بنابراین برخی شرکتهای واگذارشده ارزش آنها از ارزش ذاتی آنها بیشتر بوده است. این امر سبب فشار نقدینگی به شرکتها میشود و سود آنها به سمت تامین اجتماعی میرود. چالش دیگر، سیستم حقوق و دستمزد است که رقابت پذیر با بخش خصوصی نیست و نگه داشتن نیرو را ذیل نهادهای عمومی غیردولتی سخت کرده است. چالش دیگر، عدمثبات مدیریتی است، این در حالی است که برخی شرکتهای بزرگ، نیاز به ثبات مدیریتی بلندمدت دارند. چالش دیگر، مربوط به حوزه شرکت داری است که در برخی مواقع شرکتها ملاحظاتی دارند که رقابت را برای آنها سختتر خواهد کرد. مدیرعامل شرکت گروه مالی صبا تامین در پایان خاطرنشان کرد: سود ما در سالجاری بدون شک از سال گذشته بیشتر خواهد شد، چراکه پس از اعتمادسوزی که پس از سقوط سال ۱۳۹۹ در بازار سرمایه رخ داد، این بازار در حال جان گرفتن دوباره است.
منبع: دنیای اقتصاد