![بازدید سرزده پزشکیان از یک سازمان دولتی/ گله رئیسجمهوری از وضعیت این پروژهها بازدید سرزده پزشکیان از یک سازمان دولتی/ گله رئیسجمهوری از وضعیت این پروژهها](/files/fa/news/1403/6/1/558452_834.jpg)
به گزارش میمتالز، بررسیها حاکی از آن است که سطح سود صندوقهای با درآمد ثابت نسبت به سپردههای بانکی فاصله معناداری دارد و از این حیث، سرمایهگذاری در این صندوقها برای افراد مناسبتر خواهد بود. هرچند که برخی از این صندوقها نیز از طرف بانکها تاسیس شده است و در حقیقت جایگزینی برای جذب منابع در بانکها محسوب میشود. حال این سوال مطرح است در شرایطی که نرخ سود این صندوقهای کمریسک، بسیار بالاتر از سپردههای بانکی است و همچنین سرمایهگذاری در سایر بازارهای دارایی نظیر دلار و سکه نیز سود بالاتری را نصیب سرمایهگذاران میکند، سقفگذاری نرخ سود سپردههای بانکی، چه هدفی را تامین میکند؟
بررسی صندوقهای سرمایه گذاری درآمد ثابت و بازدهیهای سه ماهه، شش ماهه و یک ساله آنها مشخص میکند که افراد میتوانند با اعتماد به صندوقهای سرمایه گذاری موجود و قبول ریسکی مشابه سپرده گذاری در بانک، از بازدهی بالاتری برخوردار شوند.
این روزها بحث سرمایه گذاری در صندوقهای سرمایه گذاری جذابیت زیادی برای علاقهمندان به حوزه سرمایه گذاری دارد. این نوع سرمایه گذاری به دلیل نقدشوندگی بالا، سود و بازده مناسب، امنیت سرمایه گذاری، عدم نیاز به دانش معاملهگری در بازارهای مالی و... یکی از پرطرفدارترین روشهای سرمایه گذاری محسوب میشود. صندوق سرمایه گذاری را میتوان نوعی نهاد مالی دانست که دارایی افراد را برای سرمایه گذاری در بازارهای مختلف جذب میکند و به تناسب سرمایه هر فرد سود مناسب پرداخت میکند. برای انتخاب بهترین صندوق سرمایهگذاری باید ابتدا با انواع صندوقها و نحوه فعالیت هر کدام آشنا شده و سپس به یادگیری روش انجام معاملات پرداخت. برای شناخت اینکه بهترین صندوقهای سرمایه گذاری کدام است، در قدم اول باید دانست که صندوقها با توجه به ترکیب دارایی، به انواع مختلفی تقسیم میشوند که اصلیترین آنها صندوق سرمایه گذاری در سهام، صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت و صندوق سرمایه گذاری مختلط هستند.
صندوقها بر اساس نوع فعالیت، ترکیب داراییها و در نتیجه میزان ریسک و بازده به انواع مختلفی تقسیم میشوند. در بین انواع صندوق سرمایهگذاری، صندوقهای با درآمد ثابت، مختلط، سهامی و مبتنی بر سکه طلا، پرمخاطبترین صندوقهای بورس هستند که سه صندوق اول مربوط به بازار سهام و مورد آخر مربوط به بازار کالا است. در حال حاضر براساس اطلاعات منتشر شده در مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران در انتهای آبان ماه، ۳۵۸ صندوق سرمایهگذاری وجود دارد که جمع ارزش خالص دارایی آنها بیش از ۶۳۴ هزار میلیارد تومان ثبت شده است. در میان این ۳۵۸ صندوق ۱۱۵ صندوق در اوراق بهادار با درآمد ثابت، ۱۰ صندوق مبتنی بر سپرده کالایی، ۹۶ صندوق در سهام، ۲۳ صندوق مختلط، ۸۷ صندوق اختصاصی بازار گردانی، ۱۴ صندوق جسورانه، یک صندوق پروژه ای، ۴ صندوق زمین و ساختمان، ۴ صندوق خصوصی، ۳ صندوق صندوق در صندوق (فراصندوق) و یک صندوق املاک و مستغلات (که به تازگی به مجموعه صندوقهای موجود اضافه شده است) وجود دارد. از میان انواع صندوقها ۳ نوع بیشتر مورد توجه سرمایهگذاران قرار دارد.
در صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت بیشتر داراییها روی اوراق مشارکت سرمایه گذاری میشوند. این صندوقها مناسب افرادی است که اهل ریسک نبوده و در قبال آن انتظار سود تضمین شده دارند. علاوه بر سود نسبتا مطمئن، نباید از نقدشوندگی بالای این دسته از صندوقها غافل شد. واحدهای صندوق سرمایهگذاری درآمد ثابت به نسبت دیگر صندوقها با سرعت بیشتری به پول نقد تبدیل میشوند.
بازدهی صندوقهای سرمایه گذاری با درآمد ثابت در یک سال گذشته (منتهی به ۲۷ آبان ۱۴۰۱) کاملا ثابت نبوده است. به عنوان مثال از میان ۱۱۵ صندوق درآمد ثابت، بازدهی سالانه ۱۵ صندوق اعلام نشده و بازدهی یک صندوق کمتر از ۱۰ درصد اعلام شده است. بازدهی سالانه ۸ صندوق از صندوقهای با درآمد ثابت بین ۱۵ تا ۱۰ درصد اعلام شده است. در سال ۱۳۹۹ که شاخص کل بورس ایران با ریزش شدیدی مواجه شد، سازمان بورس تغییراتی در اساسنامه صندوقهای با درآمد ثابت ایجاد کرد تا این صندوقها با سهم مشخصی (حداقل و حداکثر مجاز) در بازار سهام سرمایهگذاری کنند و بعد از ایجاد این تغییرات در اساسنامه این نوع صندوقها بود که دیگر ثابت بودن بازدهی در این نوع صندوقها از دست رفت.
با وجود این معمولا سود در این نوع صندوقها در حدود سپردههای بانکی قرار دارد هرچند که بسیاری از آنها در طول دورههای بلندمدت بازدهی بالاتری از سپردههای بانکی داشته اند. به عنوان مثال در دوره یک ساله منتهی به ۲۷ آبان سال جاری ۴ صندوق با درآمد ثابت بالای ۲۳ درصد بازدهی داشته اند. همچنین ۳۶ صندوق بین ۲۰ تا ۲۳ درصد بازدهی سالانه ثبت کرده اند. این در حالی است که دریافت سود بیش از ۲۰ درصد برای مبالغ خرد در بانکها بسیار دور از دسترس است.
بررسی صندوقهای سرمایه گذاری درآمد ثابت و بازدهیهای سه ماهه، شش ماهه و یک ساله آنها مشخص میکند که افراد میتوانند با اعتماد به صندوقهای سرمایه گذاری موجود و قبول ریسکی مشابه سپرده گذاری در بانک، از بازدهی بالاتری برخوردار شوند.
این روزها بحث سرمایه گذاری در صندوقهای سرمایه گذاری جذابیت زیادی برای علاقهمندان به حوزه سرمایه گذاری دارد. این نوع سرمایه گذاری به دلیل نقدشوندگی بالا، سود و بازده مناسب، امنیت سرمایه گذاری، عدم نیاز به دانش معاملهگری در بازارهای مالی و... یکی از پرطرفدارترین روشهای سرمایه گذاری محسوب میشود. صندوق سرمایه گذاری را میتوان نوعی نهاد مالی دانست که دارایی افراد را برای سرمایه گذاری در بازارهای مختلف جذب میکند و به تناسب سرمایه هر فرد سود مناسب پرداخت میکند. برای انتخاب بهترین صندوق سرمایهگذاری باید ابتدا با انواع صندوقها و نحوه فعالیت هر کدام آشنا شده و سپس به یادگیری روش انجام معاملات پرداخت. برای شناخت اینکه بهترین صندوقهای سرمایه گذاری کدام است، در قدم اول باید دانست که صندوقها با توجه به ترکیب دارایی، به انواع مختلفی تقسیم میشوند که اصلیترین آنها صندوق سرمایه گذاری در سهام، صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت و صندوق سرمایه گذاری مختلط هستند.
صندوقها بر اساس نوع فعالیت، ترکیب داراییها و در نتیجه میزان ریسک و بازده به انواع مختلفی تقسیم میشوند. در بین انواع صندوق سرمایهگذاری، صندوقهای با درآمد ثابت، مختلط، سهامی و مبتنی بر سکه طلا، پرمخاطبترین صندوقهای بورس هستند که سه صندوق اول مربوط به بازار سهام و مورد آخر مربوط به بازار کالا است. در حال حاضر براساس اطلاعات منتشر شده در مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران در انتهای آبان ماه، ۳۵۸ صندوق سرمایهگذاری وجود دارد که جمع ارزش خالص دارایی آنها بیش از ۶۳۴ هزار میلیارد تومان ثبت شده است. در میان این ۳۵۸ صندوق ۱۱۵ صندوق در اوراق بهادار با درآمد ثابت، ۱۰ صندوق مبتنی بر سپرده کالایی، ۹۶ صندوق در سهام، ۲۳ صندوق مختلط، ۸۷ صندوق اختصاصی بازار گردانی، ۱۴ صندوق جسورانه، یک صندوق پروژه ای، ۴ صندوق زمین و ساختمان، ۴ صندوق خصوصی، ۳ صندوق صندوق در صندوق (فراصندوق) و یک صندوق املاک و مستغلات (که به تازگی به مجموعه صندوقهای موجود اضافه شده است) وجود دارد. از میان انواع صندوقها ۳ نوع بیشتر مورد توجه سرمایهگذاران قرار دارد.
در صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت بیشتر داراییها روی اوراق مشارکت سرمایه گذاری میشوند. این صندوقها مناسب افرادی است که اهل ریسک نبوده و در قبال آن انتظار سود تضمین شده دارند. علاوه بر سود نسبتا مطمئن، نباید از نقدشوندگی بالای این دسته از صندوقها غافل شد. واحدهای صندوق سرمایهگذاری درآمد ثابت به نسبت دیگر صندوقها با سرعت بیشتری به پول نقد تبدیل میشوند.
بازدهی صندوقهای سرمایه گذاری با درآمد ثابت در یک سال گذشته (منتهی به ۲۷ آبان ۱۴۰۱) کاملا ثابت نبوده است. به عنوان مثال از میان ۱۱۵ صندوق درآمد ثابت، بازدهی سالانه ۱۵ صندوق اعلام نشده و بازدهی یک صندوق کمتر از ۱۰ درصد اعلام شده است. بازدهی سالانه ۸ صندوق از صندوقهای با درآمد ثابت بین ۱۵ تا ۱۰ درصد اعلام شده است. در سال ۱۳۹۹ که شاخص کل بورس ایران با ریزش شدیدی مواجه شد، سازمان بورس تغییراتی در اساسنامه صندوقهای با درآمد ثابت ایجاد کرد تا این صندوقها با سهم مشخصی (حداقل و حداکثر مجاز) در بازار سهام سرمایهگذاری کنند و بعد از ایجاد این تغییرات در اساسنامه این نوع صندوقها بود که دیگر ثابت بودن بازدهی در این نوع صندوقها از دست رفت.
با وجود این معمولا سود در این نوع صندوقها در حدود سپردههای بانکی قرار دارد هرچند که بسیاری از آنها در طول دورههای بلندمدت بازدهی بالاتری از سپردههای بانکی داشته اند. به عنوان مثال در دوره یک ساله منتهی به ۲۷ آبان سال جاری ۴ صندوق با درآمد ثابت بالای ۲۳ درصد بازدهی داشته اند. همچنین ۳۶ صندوق بین ۲۰ تا ۲۳ درصد بازدهی سالانه ثبت کرده اند. این در حالی است که دریافت سود بیش از ۲۰ درصد برای مبالغ خرد در بانکها بسیار دور از دسترس است.
صندوقهایی که در این دسته قرار میگیرند، درصد زیادی از دارایی خود را در سهام سرمایه گذاری میکنند. از آنجا که ریسک سرمایه گذاری در این صندوقها بالاتر از صندوقهای با درآمد ثابت است، سرمایه گذاری در آنها به افرادی توصیه میشود که ریسک پذیری بالایی دارند. در این صندوقها حداقل سود تضمین شده وجود ندارد. در حال حاضر از ۹۶ صندوق سرمایهگذاری موجود در بازار سرمایه، تنها ۱۰ صندوق دارای بازدهی یکساله بیش از ۱۰ درصد هستند.
برخی افراد ترکیبی از دو نوع صندوقهای درآمد ثابت و سهامی را برای سرمایه گذاری ترجیح میدهند. این افراد به سراغ صندوقهای مختلط میروند. این صندوقها درصدی از دارایی خود را در سهام سرمایه گذاری کرده و مابقی آن را نیز به اوراق با درآمد ثابت (اوراق مشارکت و سپردههای بانکی) اختصاص میدهند. با توجه به ترکیب دارایی این صندوقها ریسک و بازدهی صندوقهای مختلط، بین صندوقهای با درآمد ثابت و سهامی قرار میگیرد. همچنین به گفته کارشناسان این نوع از صندوقها مزایای سهام و اوراق درآمد ثابت را دارند.
با وجود این در حال حاضر ۲۳ صندوق سرمایهگذاری مختلط وجود دارد که از میان آنها تنها دو مورد بازدهی یکساله بین ۲۰ تا ۳۰ درصد ثبت کرده اند. این دو صندوق عبارتند از صندوق «مختلط کاریزما» با بازدهی سالانه ۲۴/ ۲۱ درصد و صندوق «زیتون نماد پایا» با بازدهی سالانه ۶۶/ ۲۷ درصد (منتهی به ۲۷/ ۸/ ۱۴۰۱). در میان صندوقهای مختلط تنها ۶ صندوق بازدهی سالانه بین ۱۰ تا ۱۵ درصد داشته اند و سایر این نوع صندوقها بازدهی پایینتر از ۱۰ درصد ثبت کرده اند.
نخستین گام برای انتخاب یک حوزه سرمایهگذاری یا بازار مالی خوب، کشف روحیات و میزان ریسکپذیری سرمایه گذار است. در بازارهای مالی ریسک و بازده رابطهای مستقیم داشته و انتظار بازدهی بیشتر از سرمایه با ریسک بیشتر همراه میشود. با توجه به این اصل کلی و با توجه به اینکه صندوقهای درآمد ثابت اغلب پرداخت سود ماهانه دارند، اگر سرمایهگذار به دنبال درآمد ثابت باشد، باید به سراغ سرمایه گذاری در صندوقهای با درآمد ثابت برود.
اطلاعات تجمیعی انواع صندوقهای سرمایه گذاری نشان میدهد صندوقهای با درآمد ثابت دارای بالاترین مجموع ارزش خالص داراییها به نسبت سایر انواع صندوقها هستند. مجموع ارزش خالص داراییهای صندوقهای با درآمد ثابت، با رقم بیش از ۴۶۸ هزار میلیارد تومان حدود ۷۴ درصد کل ارزش خالص داراییهای انواع صندوقهاست. این در حالی است که صندوقهای سهامی تنها حدود ۵۹ هزار میلیارد تومان و صندوقهای مختلط حدود ۳/ ۲ هزار میلیارد تومان ارزش خالص دارایی دارند.
همچنین بررسی میانگین بازدهی یک ساله صندوقها نشان میدهد: صندوقهای با درآمد ثابت ۰۷/ ۱۶ درصد، صندوقهای سهامی ۴/ ۲ درصد و صندوقهای مختلط بازدهی یک ساله ۶۴/ ۷ درصد را ثبت کرده اند. به طور کلی میانگین بازدهی یکساله انواع صندوقها به غیر از صندوقهای جسورانه بالاتر بوده است. میانگین بازدهی یکساله صندوقهای جسورانه ۳۲/ ۱۹ درصد بوده است که همانطور که از اسم این نوع صندوقها مشخص است دارای ریسک بالاتری نسبت به سایر صندوقها هستند.
صندوقها علاوه بر تنوع دارایی از نظر قابلیت معامله نیز به دو دسته صندوق قابل معامله در بورس و صندوق صدور و ابطالی تقسیم میشوند که هر کدام نحوه سرمایه گذاری متفاوتی دارند. سرمایهگذاری در صندوقی که مبتنی بر صدور و ابطال است، خارج از بورس انجام میشود. در این شرایط شخص سرمایه گذار باید بعد از پیدا کردن صندوق مناسب و مراجعه به سایت رسمی آن بر اساس دستورالعمل سرمایه گذاری که مختص آن صندوق است، برای سرمایه گذاری اقدام کند. در گذشته نیاز به مراجعه حضوری برای صدور و ابطال واحدهای صندوق بود، اما در حال حاضر اغلب صندوقها تمامی خدمات مربوطه، از جمله صدور و ابطال واحدها را به شکل غیرحضوری انجام میدهند.
برای سرمایه گذاری در صندوقهای قابل معامله (ETF)، لازم است سرمایهگذار در ساعت انجام معاملات بازار به سایت کارگزاری مراجعه کند؛ بنابراین در قدم اول باید فرد کد بورسی داشته باشد تا با انتخاب یک کارگزاری تایید شده توسط سازمان بورس، امکان استفاده از پنل معاملاتی آن برایش فراهم باشد. واحدهای صندوق درآمد ثابت از نوع قابل معامله در بورس یا ETF میتواند به راحتی معاملات سهام، در سامانه معاملات آنلاین کارگزاری خرید و فروش شود. صندوق ETF علاوه بر خرید و فروش سریع در بورس مزایای دیگری نیز دارد. هزینه کارمزد کم، سرمایه کم برای سرمایه گذاری، شفافیت مالی و معافیت مالیاتی از جمله مزایای اصلی صندوقهای قابل معامله در بورس محسوب میشوند.
صندوقهای سرمایه گذاری با اسامی مختلفی فعالیت میکنند. برای انتخاب بهترین آنها باید به موارد مختلفی توجه کنید. بازدهی صندوق، ضامن نقدشوندگی، حداقل تعداد واحدهای سرمایه گذاری، داراییهای تحت مدیریت صندوق و... در انتخاب بهترین صندوق سرمایهگذاری تاثیر دارد.
شاید در نگاه اول سرمایه گذاری در صندوقها، بهویژه صندوق درآمد ثابت، مشابه با سرمایهگذاری در بانک به نظر برسد. با وجود اینکه بانک و صندوقهای سرمایهگذاری درآمد ثابت سود پرداختی نزدیک به هم دارند، اما تفاوتهایی بین این دو مکان برای سرمایه گذاری وجود دارد که صندوقها را بین علاقهمندان به حوزه سرمایه گذاری محبوبتر ساخته است. در ابتدا باید گفت درصد سودِ بیشتر در بانک برای حسابهای بلندمدت تعریف شده است؛ بنابراین اگر سرمایه گذار به هر دلیلی قبل از موعد تعیین شده قصد برداشت سرمایه خود را داشته باشد، قوانین سپرده بلندمدت را شکسته و سود خود را از دست خواهد داد. اما در صندوق درآمد ثابت این امکان وجود دارد که در زمان نیاز با فروش واحدهای صندوق به سرعت بتوان به وجه نقد دسترسی پیدا کرد.
از دیگر مزایای صندوقهای درآمد ثابت شفافیت مالی است. این صندوقها بهطور شفاف میزان سود یا نوسان موجود را به نمایش درآورده و عملکرد خود را به صورت هفتگی و وضعیت مالی را به صورت ماهانه و دورهای در وب سایت خود برای آگاهی سرمایه گذاران انتشار میدهند. علاوه بر این، نظارت لحظهای مدیران صندوق و کارشناسان سازمان بورس و اوراق برای ارزیابی و تحلیل اتفاقات صندوق وجود دارد که این به نوبه خود امنیت سرمایه گذاری را افزایش میدهد.
صندوقهای سرمایهگذاری این روزها طرفداران زیادی پیدا کرده اند. تنوع بالا در ترکیب دارایی، هزینه کارمزد کم، سرمایه کم برای سرمایه گذاری، شفافیت مالی و... از جمله مزایای انتخاب این روش برای سرمایه گذاری است. انواع مختلف این صندوقها امکان سرمایه گذاری برای افراد مختلف را فراهم میکند. سرمایهگذاری در صندوقها برای سرمایه گذار دردسر کمتری دارد. به عبارتی از آنجا که یادگیری مهارتها و تکنیکهای معامله گری در بازارهای مالی نیاز به صرف زمان دارد، صندوقهای سرمایه گذاری میتوانند بهترین انتخاب برای سرمایه گذاران باشند.
منبع: دنیای اقتصاد